Delen     Populaire blogs     Volgende blog Ľ
Blog maken     Inloggen
_
_
GOOILAND
Geschiedenis van Gooiland van 900 tot 2007
_
Home__Weblog__Prikbord__Fotoblog__Videoblog__Foto's__Links__Gastenboek__Vrienden__Zoeken__Tip__Login
_

Welkom op mijn Weblog


http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=44460



Mijn Profiel

gooilander
Ik ben nu offline

• Mijn profiel
• Privť bericht sturen
• Als vriend toevoegen

Toevoegen als weblog vriend






Zoeken in Google
_



CategorieŽn Overzicht




Laatste Weblog artikelen




Fotoboeken


FAMILIE (1)
_
FAMILIE (1)
_

FAMILIE (2)
_
ERFGOOIERS (89)
_






Weblog Vrienden


Nog geen weblog vrienden toegevoegd.



Gastenboek berichten

David Hughes
20 oktober 2017 07:22
_
Heb je dringende leningen nodig om je financiële problemen op te lossen? Indien geïnteresseerd; neem dan contact met ons op via; E-mail: Paydayloans@li ve.com Telefoon: (512) 850-4970

Lieneke Opmeer
08 juni 2017 10:00
_
Deze pagina kwam tegen toen ik op zoek was naar de familie Majoor en met name Machiel Janszoon Majoor uit Laren. Hij is mijn overgrootvader, zijn dochter Engelina is mijn oma. Ik ben ook vernoemd naar haar. Verder ben ik heel erg benieuwd of er meer informatie over mijn overgrootvader bekend is. lienekeopmeer@ hotmail.com

Hans Klinkenberg
25 maart 2016 20:58
_
Joaox@live.nl




Watskeburt Op 50plusser.nl

Door fiederelsje om 09:49
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door Jonna om 09:49
_
Nieuwe Foto van de dag geplaatst

Door Jonna om 09:48
_
Jonna Online

Door luciaT. om 09:47
_
LuciaT. Online

Door Tympaan om 09:47
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst

Door fiederelsje om 09:46
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door Marc om 09:43
_
Nieuwe Weblog reactie geplaatst

Door fiederelsje om 09:41
_
Nieuwe Reactie geplaatst





_

Andere artikelen



DE GOOIJER FAMILIE (GEN. 12) DEEL 1


GOOILANDKAART UIT 1885



WILLEM CORNELISZ DE GOOIJER * BLARICUM 1809, + NAARDEN 1877 (DEEL 1)

TRIESTE JEUGDJAREN

Willem Cornelisz de Gooijer wordt 9-2-1809 gedoopt in de RK Kerk te Blaricum. Zijn vader Cornelis en zijn moeder Jannetje Puyk laten hem in het doopregister inschrijven als 'Willem'.
Willem wordt geboren als inwoner van het 'Koninkrijk Holland'. Als hij een jaar is, wordt hij plotseling tot Fransman gebombardeerd, want Napoleon heeft dan Holland bij Frankrijk ingelijfd. Vanaf zijn vijfde jaar is en blijft Willem Nederlander.
In het dorp Blaricum heerst diepe armoede. In die eerste jaren van de negentiende eeuw merkt men daar nog weinig van de veranderingen die in Holland plaats vinden. Wat nog verder weg gebeurd ligt helemaal buiten het gezichtsveld. Willem zelf is nog te jong om te beseffen wat buiten zijn eigen kringetje gebeurd. Als echter einde 1813 de Franse bezetting van Naarden zich weigert over te geven, vindt er aldaar een langdurige belegering plaats. De gevolgen voor de omgeving blijven niet uit. Ordinaire en gesanctioneerde diefstal (vordering) door de belegeringstroep zijn aan de orde van de dag. Niet alleen Nederlanders doorkruizen het gebied rond Naarden. Ook ongedisciplineerde Kozakken en ander vreemd krijgsvolk maken de streek onveilig. Bovendien doen de Fransen regelmatig uitvallen om voedsel en vee buit te maken. Als jongetje moet Willem dat met eigen ogen hebben gezien en later van zijn ouders hebben gehoord. Op de lange winteravonden vertellen ouderen hun verhalen, die tot het midden van de twintigste eeuw zijn overgeleverd.

Als deze rampjaren achter de rug zijn, slaat het noodlot opnieuw toe. Moeder Jannetje overlijdt 5-4-1818 te Blaricum. Vader Cornelis blijft achter met 7 kinderen tussen de 2 en 13 jaar. Hij hertrouwt niet, dus zal zijn oudste dochter Jaantje van 13 jaar wel de huishouding hebben gedaan. De kinderen moeten al gauw meewerken voor de kost. Willem gaat wel naar school. Het gebouwtje ligt vlak bij de Hervormde kerk.

DE NIEUWE TIJD.
Als opgeschoten jongen werkt Willem op de Eng. Omstreeks 1824 ziet hij daar, tijdens zijn werkzaamheden, allerlei onbekende figuren rondscharrelen. Het zijn landmeters met hun bakens, meetkettingen en instrumenten. Voor het eerst in de Blaricumse geschiedenis worden alle boerderijen met hun erven en de akkers op de Eng precies opgemeten.
De Eng is gescheiden van de weilanden door een koedijk, bestaande uit een wal van opgestapelde plaggen. Op de hooggelegen Eng zijn geen grenssloten, alleen scheistenen markeren ieders grondbezit. Eeuwenlang kwam het voor dat deze stenen stiekem werden verplaatst om akkers te vergroten ten koste van de belendende percelen. De definitieve opmeting zal wel letterlijk en figuurlijk 'veel voeten in de aarde' gehad hebben. Vaak werden de landmeters begeleid door dorpsnotabelen, die als scheidsrechter bij meningsverschillen optraden. Voorafgaande aan de perceel opmeting ten behoeve van het ingevoerde kadaster, hadden de notabelen dit al gedaan bij de vaststelling van de gemeentegrenzen.

HET NEDERLANDSE LEGER
Tijdens het ancien regiem had de Republiek der Zeven Provinciën geen dienstplicht gekend, het Staatse leger bestond vooral uit buitenlandse huurlingen. Napoleon had in Nederland de dienstplicht ingevoerd en deze bleef gehandhaafd nadat Willem I koning der Nederlanden was geworden. Wel probeerde Willem I vrijwilligers te werven in binnen- en buitenland. Die pogingen waren tevergeefs, want er werd slechts een schamel handgeld van f 30.- geboden. Willem's Zwitserse regimenten werden ook te duur en daarom eind 1828 ontslagen.
Ten slotte verlieten in 1830 de Zuid Nederlanders (Belgen) massaal het leger. Bij de bevolking was het leger niet populair. Buiten enkele adellijke families, die traditioneel hoofdofficieren leverden, ging wie betalen kon niet in militaire dienst. Er werd zelfs geknoeid bij de loting en men sloot onderlinge verzekeringen af om een remplaçant te kopen. Die houding had niets te maken met pacifisme, maar was het gevolg van twee eeuwen Staats huurleger. Enkele stadhouders hadden de voorkeur voor hoofdzakelijk Duitse-, maar ook Schotse- en Zwitserse huurlingen. De officieren kwamen voort uit de militaire adel uit Duitsland, Frankrijk en Engeland. Het leger wortelde niet in de samenleving en had begin 19e eeuw een slechte naam. Napoleon had daar met zijn 'Grande Armee' ook aan bijgedragen. Minstens é é n Blaricummer, Lambert Willemsz Vos, kwam om als 'Garde Soldé ’ . Juni 1812 overleed hij in het binnengasthuis te Amsterdam.
De diensttijd voor de Nationale Militie gold van 18 tot 24 jaar. Gedurende die periode mocht niet getrouwd worden. Dit kon aanleiding geven tot ongewenste situaties, hoewel de meeste Blaricummers na die leeftijd trouwden. In verband met de Belgische troebelen duurde de werkelijke dienst langer dan het verplichte jaar in vredestijd. Na het 23e jaar was men nog tien jaar schutterijplichtig, ook hiervoor werd geloot. De schutters waren plaatselijk gebonden en ressorteerden onder een schutterij raad. Het gemeentebestuur droeg uiteindelijk de verantwoording. Bij binnenlandse onlusten konden de schutters worden ingezet. In 1843 gaf de gemeenteraad van Blaricum in totaal f 25.- uit voor de rustende schutterij, mogelijk om moed in te drinken. Niet voor niets zong men over deze mannetjesputters:
"Wat hebben ze een branie, wat hebben ze een lef,
dat komt van de bitter en het plichtsbesef".

KOSTBARE LOTING
Slechts een deel van de dienstplichtige jongens moest werkelijk in de militaire dienst. Allereerst was het percentage afgekeurden zeer hoog. De gezondheidstoestand van de bevolking was vooral omstreeks de eerste helft van de 19e eeuw zeer slecht. In de loop van de jaren bleek bij de keuringen zelfs, dat de jongens gemiddeld steeds kleiner werden. Verder werd geloot wie wel en niet in dienst moest. Iedere mannelijke inwoner van 19 jaar werd eerst door het gemeentebestuur op een zogenaamde 'Alphabetische lijst' gezet. Nadat deze was goedgekeurd door de militiecommissaris, werd met de loting begonnen.
In 1828 namen daaraan deel in Blaricum ... jongemannen geboren in 1809 en ... die enkele jaren ouder waren. De laatsten waren 'ingeschrevenen van vroegere classe', die eerder tijdelijk uitstel gekregen hadden. Deze officiële openbare gebeurtenis werd geleid door de militiecommissaris. Hij nam bedrukte biljetten met cijfers 1 t/m .. en zette daar zijn paraaf op.De loten werden opgerold en in een glazen fles gedaan. In alfabetische volgorde moest de loteling een lot trekken. Het nummer werd met luidde stem afgeroepen. Na de loting werd van de jongelieden de lengte en het signalement opgenomen. Samen met de eventuele redenen van vrijstelling werd dit in het register opgetekend. Reden tot vrijstelling was: Lengte kleiner dan 1,55 m, het hebben van gebreken, enig wettig kind zijn, broederdienst enz. Uiteindelijk werden van de goedgekeurde Blaricummers er twee ingeloot voor de Nationale Militie. Willem Cornelisz de Gooijer was é é n van deze twee. Hij had de pech lotnummer 8 te trekken. Op het certificaat van de Nationale Militie staat echter: "hij heeft voldaan door het in dienst stellen van eenen plaatsvervanger". Mogelijk werd vee of bouwland verkocht om dit te kunnen bekostigen. Het zal een lieve duit gekost hebben, vooral omdat in 1830 de Belgische Opstand plaats vond. Remplaçanten zullen minder enthousiast zijn geweest dan de Leidse studenten die zich spontaan als vrijwilliger gingen aanmelden.
Er is echter nog een belangrijke reden waarom Willem niet wilde gaan vechten tegen de Belgen. De 'Belze Opstand' maakte in Noord Nederland een golf van nationalistische gevoelens los, die bij het protestante volksdeel gepaard ging met antipapisme. Na eeuwen van papenhaat zal Willem en andere Blaricumse boerenjongens er niet voor gevoeld hebben om voor Willem I te gaan schieten op katholieke Belgen. Zij waren niet de enigen. In katholieke gebieden, zoals Twente en het oostelijk rivierengebied, was de stemming niet anders. Daar ontstond onrust onder de bevolking toen schutters en dienstplichtigen in 1830 -1831 werden gerekruteerd voor het Noord-Nederlandse leger. In enkele plaatsen weigerden schutters en miliciens de militaire dienst. Het oproer kwam tot bedaren toen in januari 1831 enkele duizenden militairen een strafexpeditie hielden. Kippen, kalkoenen en varkens werden gevorderd door deze Hollanders. Minder heftig waren de reacties in de kleinere katholieke enclaves. Onwilligheid om dienst te nemen kwam voor in onder andere Hilversum, Laren en Soest.
Als gevolg van de Belgische Opstand werd het Noord-Nederlandse leger samengetrokken in het kamp van Rijen. (tussen Breda en Tilburg) Van hieruit begon in augustus 1831 de 'Tiendaagse Veldtocht'. Eerder waren er al schermutselingen geweest en ook de legering eiste slachtoffers. De Blaricummer Teunis Vos, stukrijder bij de veldartillerie, overleed 27 mei 1831 te Breda. De voormalige schaapherder verruilde zijn grote Stille Heide voor de Eeuwige Jachtvelden. Triest was, dat Teunis als 'enige onwettige zoon' in dienst moest, terwijl iedere 'enige wettige zoon'
vrijstelling kreeg. Verder stierven nog twee Blaricummers, de infanterist Jan Vos in 1838 en Jan Heerschop in 1830. Misschien overleden er in die periode meer Blaricummers in militaire dienst.
'Het Register houdende notulen van de vergaderingen van de municipaliteit, later Raad 1803-1844' geeft geen uitsluitsel. Nergens staat een notitie over de Belgische Opstand. Nergens een vermelding of opmerking over het overlijden van Blaricumse soldaten tijdens deze periode. Wel staan er vreselijk veel artikelen in over belasting op alles en nog wat ... en de boeten ... Dan te bedenken hoe bombastisch men kon reageren toen Van Speyk bij Antwerpen zijn schip opblies met de woorden: "Dan liever de lucht in". Willem had terecht gedacht 'liever blode Jan, dan dode Jan ' , al had het wel veel geld gekost.

STICHTING GEZIN EN BOERDERIJ.
Uit het ondertekenen van enkele akten blijkt, dat Willem lezen en schrijven kon. In 1837 tekent hij twee overlijdensakten als getuige. Een van de akten betreft het overlijden van Barbara de Jong. Barbara is de baby van Hendrik de Jong en Willem's zuster Mietje de Gooijer. Willem woont in 1837 in Blaricum op nummer 85.
Volgens erfgooiers-traditie trouwt Willem vlak voor de schaardag van 12 mei. Erfgooiers doen dat, om direct na het huwelijk hun vee te laten weiden op de Meent. Door in de zomer wat geld te verdienen, kunnen ze een gezin stichten en zo de dure winter doorkomen. Willem treedt op 9-5-1838 in het huwelijk met Mietje Vos. Zij kan niet schrijven, blijkt uit de huwelijksakte. Willem en zijn vader Cornelis ondertekenen wel.
Het jonge echtpaar blijft voorlopig wonen op nummer 85. In 1841 staat dit huisnummer nog in een overlijdensakte. Als vader Cornelis in 1846 overlijdt, tekent Willem niet als getuige, maar wel zijn broer Klaas. Hendrik Vos, de vader van Mietje, overlijdt in 1850. Willem tekent de overlijdensakte en geeft als zijn adres nr. 123 op. Vreemd is echter dat hij volgens de burgerlijke stand in 1851 op nummer 85 is gevestigd. In mei van dat jaar staat zijn verhuizing naar de gemeente Huizen vermeld. Willem en zijn gezin, bestaande uit Mietje en zes jonge kinderen trekken weg uit Blaricum. Deze kinderen zijn:
Cornelis * 26-08-1839, Gijsbertje * 27-10-1840, Jannetje * 25-05-1842, Hendrik * 25-04-1844, Jacob * 26-05-1847 en Lambert *14-09-1849.

Op 29 december 1847 ontvangt Willem, net als zijn zus en broers, een gedeelte van de erfenis waarop zijn moeder recht had. Uit het nalatenschap van de familie Puijk ontvangt hij drie percelen in de Eng. Ze bestaan uit een stuk bouwland in Den Daal, kadastraal A 460, groot 9760 ca en twee stukken bos, kadastraal A 428 en A 429, groot 5390 ca.

PACHTER OP ZUID-CRAILO.
Drie mei 1851 wordt Willem pachter op de pachtboerderij, de hofstede Crailo. Dit landgoed bezat schaarrecht. In de eerste erfgooierslijst van 1708 staat: "Het Huys genaamt Cralo". Het was eigendom van de familie Renselaar, die een grote rol heeft gespeeld bij de stichting van 'Nieuw Amsterdam'. (het huidige New York)
Willem wordt aangesteld door mr. Hendrik Constantijn Hooft Graafland. Een erfgooier met schaarrecht en het schaarrecht op de Hofstede gaf dubbel profijt. Bovendien werden aan een pachter hogere eisen van vakbekwaamheid gesteld dan een gemiddelde keuterboer bezat. Na het overlijden van de landheer in 1852, verkopen zijn erven Zuid Crailo in 1852/1853.
De nieuwe eigenaar is Lambertus Langerhuizen (1799 - 1864) commissionair in effecten te Amsterdam. Pachter Willem de Gooijer wordt overgenomen door de nieuwe pachtheer.
L. Langerhuizen heeft het nu nog bestaande landhuis laten bouwen. Het is diagonaalsgewijs in de tuin gesitueerd. Bij de bouw in 1859 was Willem daar geen pachter meer. De uit de zeventiende eeuw daterende hofstede lag evenwijdig aan de Museumlaan en is in 1890 gesloopt. Op deze hofstede worden de volgende kinderen geboren:
Pieter * 13-09-1851, Jan * 07-09-1852 en Gerrit * 24-10-1854. In de akte van de Burgerlijke Stand van Huizen staat bij de aangifte van Jan vermeld: "Hofstede Zuid Crailo". Jan is dezelfde dag in Blaricum gedoopt en bij die inschrijving staat: "op Kralo, Huizen".

EEN LASTIGE PACHTHEER.
De landheer Lambertus Langerhuizen leeft in de familie-overlevering voort als een uitbuiter en lijder aan een geslachtsziekte. Hij moet het wel bont gemaakt hebben om zo'n reputatie op te bouwen bij mensen, die gewend waren veel te slikken en rechtsongelijkheid (onrechtvaardigheid) gelaten ondergingen. Waarschijnlijk heeft zijn slopende ziekte zijn karakter ongunstig beïnvloed. Zoals zoveel 'hooggeplaatste heren' uit zijn tijd leed hij aan een geslachtziekte. Genezing was toen zelfs met geld niet te koop.
Langerhuizen komt geregeld op bezoek bij de pachtboerderij en bekijkt alles met argusogen, tot het vee en de pachter toe. Is er wat vooruitgang te bespeuren dan kunnen zijn baten wat hoger zijn. Om te voorkomen dat de lasten te hoog worden, wendt vader Willem met boerenslimheid zoveel mogelijk armoe voor. Bij de komst van de 'Heer' staat dan ook een waterig soepje te pruttelen op het vuur. Willem trekt sokken aan waarvan de stoppen boven zijn klompen uitkomen. De pachtheer, die zijn pappenheimers wel kent, vraagt schamper of hij zijn zondagse sokken heeft aangetrokken.

______________________________________________

F.J.J. de Gooijer




Crailo, herenhuis en boerderijen uit de 17e eeuw gesloopt einde 19e eeuw.


Artikel links



Geplaatst op 25 maart 2017 18:28 en 3221 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_

Er zijn nog geen reacties gegeven.