Delen     Populaire blogs     Volgende blog »
Blog maken     Inloggen
_
_
GOOILAND
Geschiedenis van Gooiland van 900 tot 2007
_
Home__Weblog__Prikbord__Fotoblog__Videoblog__Foto's__Links__Gastenboek__Vrienden__Zoeken__Tip__Login
_

Welkom op mijn Weblog


http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=44460



Mijn Profiel

gooilander
Ik ben nu offline

• Mijn profiel
• Privé bericht sturen
• Als vriend toevoegen

Toevoegen als weblog vriend






Zoeken in Google
_



Categorieën Overzicht




Laatste Weblog artikelen




Fotoboeken


ERFGOOIERS (89)
_
FAMILIE (2)
_

FAMILIE (1)
_
FAMILIE (1)
_






Weblog Vrienden


Nog geen weblog vrienden toegevoegd.



Gastenboek berichten

David Hughes
20 oktober 2017 07:22
_
Heb je dringende leningen nodig om je financiële problemen op te lossen? Indien geïnteresseerd; neem dan contact met ons op via; E-mail: Paydayloans@li ve.com Telefoon: (512) 850-4970

Lieneke Opmeer
08 juni 2017 10:00
_
Deze pagina kwam tegen toen ik op zoek was naar de familie Majoor en met name Machiel Janszoon Majoor uit Laren. Hij is mijn overgrootvader, zijn dochter Engelina is mijn oma. Ik ben ook vernoemd naar haar. Verder ben ik heel erg benieuwd of er meer informatie over mijn overgrootvader bekend is. lienekeopmeer@ hotmail.com

Hans Klinkenberg
25 maart 2016 20:58
_
Joaox@live.nl




Watskeburt Op 50plusser.nl

Door DiGe om 10:21
_
Nieuwe Fotowedstrijd foto toegevoegd

Door Kyra101 om 10:21
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door fiederelsje om 10:20
_
Nieuwe Fotobewerking van de dag geplaatst

Door DiGe om 10:20
_
DiGe Online

Door zonnetje86 om 10:20
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst

Door Kyra101 om 10:19
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door Kyra101 om 10:18
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door sippy om 10:18
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst





_

Andere artikelen



AMSTERDAMSCHE TIJD I


AMSTERDAMSCHE POORT - NAARDEN

MERIDIAAN VAN DE MELKSTRAAT

Met de kippen op stok

De torenklokken van stad en land wezen eeuwenlang de plaatselijke zonnetijd aan. Men zette 's middags, als de zonnewijzer de hoogste zonnestand aanwees, de klok op 12 uur. Zolang het reizen te voet of per trekschuit ging, gaf dit weinig problemen. In het gewest Holland was tussen de steden en stadjes veel verkeer. Dit smalle , aan zee grenzende, gebied lag praktisch geheel op dezelfde meridiaan. Het onderlinge tijdsverschil was dus gering.Het verkeer in oostelijke richting kreeg wel met tijdsverschillen te maken. Het vestingstadje Naarden was in vroeger eeuwen het begin en het eindpunt van de Hamburger Postkoets. De dienstregeling van deze postkoets vermeldde wijselijk alleen de vertrektijd uit Naarden. Verder werd alleen de reistijd tussen de steden genoemd. Begrijpelijk, want in het grensgebied van Oost-Nederland liepen de klokken al een kwartier voor op het westelijk gelegen Holland.De oude primitieve uurwerken waren echter onnauwkeurig, een kwartier meer of minder telde niet. De meeste mensen stonden gelijk op met de zon en gingen kort na zonsondergang naar bed.

Chaotische tijden

De chaos in de tijdsaanduiding begon juist in de meer 'moderne' tijd. Nieuw aangelegde straatwegen verhoogden niet alleen de snelheid, maar ook de toename van diligences. Deze 'lijndiensten' moesten onderling op elkaar aansluiten. 'Spoorboekjes' kende men vroeger niet, wel almanakken, waarvan de 'Enkhuizer' als enige is overgebleven. In zo’n almanak stonden allerlei tijden. Vermeld werden vertrektijden van trekschuit en diligences, met daarbij de sluitingstijden van stadspoorten. Het stadje Naarden sloot vroeg in de avond de poorten en daarmee tevens de straatweg van Amersfoort naar Amsterdam. De tijdstabellen, die men raadpleegde, waren zeer ingewikkeld. Door de lengtevariatie van de dagen was het tijdsverschil tussen voor- en najaar een half uur. Om die reden werd de meridiaan van iedere stad vermeld in een tabel met de daarbij horende zonnetijd. Het is logisch dat de handelsstad Amsterdam het meest als uitgangspunt diende.Amsterdam koos daarom in 1832 voor de middelbare tijd. Voortaan werden de stadsklokken maar een keer per jaar gelijk gezet aan de hoogste zonnestand. Als gevolg van het aannemen van een vaste gemiddelde tijd, liepen de uurwerken niet meer gelijk met de stand van de zonnewijzer. Het was jammer dat niet alle steden dit voorbeeld volgden. Haarlem hield vast aan de zonnetijd. De klokken van Amsterdam liepen in februari een kwartier voor op Haarlem en in november een kwartier achter. De Gooise gemeenten hebben waarschijnlijk in deze periode de plaatselijke zonnetijd aangehouden, totdat in 1837 de middelbare tijd werd ingevoerd. Dit was echter steeds de plaatselijke tijd, die in het Gooi bijna niet verschilde van de Amsterdamse.

Zoveel hoofden, zoveel zinnen

Met de komst van de telegraaf en de spoorwegen werd eenheid van tijd een noodzaak. Deze diensten kozen omstreeks 1860 de Amsterdamsche Tijd. De landelijke overheid liet de tijdbepaling verder over aan de vrijblijvende beleefdheid van de gemeentebesturen. Veel grote steden bleven vasthouden aan hun 'eigen' tijd.In 1880 voerde Groot Brittannie de Greenwich Mean Time in. Frankrijk en Belgie namen deze tijd over onder de naam West Europese Tijd. Nederland hield echter vast aan de 'Amsterdamsche Tijd'. De verwarring werd compleet toen per 1 mei 1892 alle Nederlandse spoorwegmaatschappijen overgingen op de Greenwich Tijd. Dit hield verband met de internationale verbindingen. Vanaf 1892 gebruikte men in Nederland, een tiental jaren, drie 'soorten' tijd:

1) De Greenwich Tijd (West Eurpese Tijd) voor de spoorwegen, post, telegraaf, en benevens een aantal gemeenten.
2) De Amsterdamsche Tijd, in de hoofdstad en veel andere gemeenten.
3) De lokale zonnetijd in sommige steden en dorpen met daaraan gekoppeld de lokale tramlijnen.

Iedere Gooise gemeente een eigen tijd

De voor het Gooi en forensen zo belangrijke spoorwegen konden dan wel de Greenwichtijd invoeren, niet alle Gooise gemeenten namen die over. Burgemeester en wethouders van Hilversum plaatsten op 7 mei 1892 een bekendmaking in de Gooi en Eemlander met de tekst:
"Brengt ter kentnisse, dat de uren van vertrek en aankomst op de onlangs vastgestelde zomerregeling van de Spoorwegen gesteld zijn volgens den Greenwichtijd, welke ongeveer twintig minuten later is dan de Amsterdamsche tijd, waarnaar de Gemeenteklok voorlopig hier geregeld blijft"
Genoemde treinregeling met aankomst en vertrektijden was reeds eerder in de krant afgedrukt, tegelijk met de tijden van de Gooische Stoomtram. Niet duidelijk was welke tijd de tram aanhield. B en W van Bussum zette in de gemeenteraad uiteen:

"Hoe de eigenaardige toestand dezer Gemeente, waar zoovelen dagelijks van den trein gebruik maken, hen genoodzaakt heeft de gemeenteklok in overeenstemming met de spoortijd te brengen".


Als gevolg van de beslissing van B&W van Bussum onstond in 1892 de 'Meridiaan van de Melkstraat' . Tijdens het weideseizoen passeerden Bussumse boeren tweemaal daags de Melkstraat op weg naar de Hilversumse Meent, waar hun vee liep. In principe moesten deze boeren voor ze gingen melken steeds hun zakhorloge gelijk zetten. Op de heenweg 20 minuten achteruit en op de terugweg weer 20 minuten vooruit. Zeer ingewikkeld voor de lokale koddebeier Bromsnor bij het opmaken van een proces verbaal.
Naarden volgde het voorbeeld van Bussum en nam ook de Greenwichtijd aan. Tegen deze verwarrende toestand rees verzet. Allerlei belangengroepen en organisaties protesteerden, zowel bij de overheid als bij het gemeentebestuur. Ook plaatste men in de krant ingezonden stukken, zoals gericht "Aan de heeren winkeliers in Nederland". In dit stuk werd steun betuigd aan de 'Zeer Hoog Geleerde Heer Prof. A.A.W. Hubrecht'. Deze prof had een beweging in het leven geroepen om de Midden Europese Tijd in te voeren.
In het garnizoensstadje Naarden wilden de officieren verandering: "Omdat door de tegenwoordige tijdrekening militairen te laat komen". Een vreemd argument, want de verlofgangers moesten op de hoogte zijn van de spoortijd.Een inwoner van Naarden wilde zelfs in 1899 opnieuw de zonnetijd invoeren, volgens hem hadden alle omliggende gemeenten nog steeds zonnetijd. Welke tijd Huizen, Laren en Blaricum aanhielden is uit de toenmalige Gooi en Eemlander niet op te maken. Naarden voerde in 1902 de Amsterdamsche Tijd weer in en deze tijd werd per 1 mei 1909 voor heel Nederland bij wet verplicht gesteld. Hiermee eindigde voorlopig de tijd-anarchie.

Zomertijd en de M.E.T.

Het duurde tot 1916 voordat de klok weer verzet moest worden. Om tijdens de Eerste Wereldoorlog energie te sparen werd voor het eerst de zomertijd ingevoerd. Deze bleef bestaan tot 1934, maar werd opgeheven door verzet van o.a. agrarische zijde. Ook van streng protestante zijde was steeds geprostesteerd. In Vinkeveen leidde dat tot komsche toestanden. De bevolking aldaar bestond voor ongeveer de helft uit Rooms Katholieken. De Gereformeerden vormde de andere helft en zij accepteerden de zomertijd niet. Zij hielden zich aan de door de Schepper ingestelde tijd en hun torenklok gaf die aan. De torenklok van de R.K. kerk stond ingesteld op de zomertijd, zodat om 9 uur de Roomse kinderen naar hun school gingen. Voor de Gereformeerde jeugd was het dan 8 uur, hun school begon een uur later. Om 4 uur zomertijd ging de R.K. school uit, maar in plaats van naar huis te gaan, liep een groepje naar de Gereformeerde school. De leerkrachten en leerlingen begon men te 'jennen' door voor de ramen luidkeels te joelen.
Een ander probleem was de 'schafttijd'. In die periode werd er op het platteland om 12 uur 'warm' gegeten. De meeste 'bazen' hielden zich aan de zomertijd, zodat vaders soms noodgedwongen de middagpauze van hun kinderen een uur vervroegde, door ze van de Bijbelschool op te halen.

Nederland handhaafde de Amsterdamsche Tijd totdat de Duitse bezetter, direct na de inval, op 16 mei 1940 het bevel gaf om in de komende nacht de klokken 1 uur plus 40 minuten vooruit te zetten. Hierdoor werd zowel de Midden Europese Tijd (M.E.T.) als de zomertijd ingevoerd. Dit keer durfde niemand te protesteren, sommige kranten reageerden positief. Het Algemeen Handelsblad schreef:

"Toegejuicht wordt algemeen het verzetten van de klokken. De Amsterdammers behoeven thans niet meer den heelen avond in hun verduisterde woningen rondom een matig lichtje bijeen te schuilen, want naar gisteravond is gebleken blijft het thans licht tot ongeveer kwart voor tien. Dus hebben veelen het zoo ingericht, tegen het vallen van de duisternis naar bed te gaan en vanochtend wat vroeger dan voorheen op te staan. Trouwens, nu de bioscopen voorlopig alleen de eerste avondvoorstelling geven heeft een groot deel van de bevolking geen reden om laat thuis te komen".

Na de bevrijding bleef de Midden Europese Tijd gehandhaafd, de zomertijd werd in 1950 afgeschaft. Aangezet door de energiecrises in 1973/1974 is in de daarop volgende jaren in vrijwel heel Europa de zomertijd weer ingevoerd. In Nederland gebeurde dit voor het eerst weer in 1977.
_________________
Afbeeldingen:
1. Amsterdamsche Poort - Naarden
2. Utrechtsche Poort - Naarden
3. Hamburger Postkoets – dienstregeling
4. Raadhuis Bussum - 1900
5. Raadhuis Hilversum - 1900
6. Melkstraat Bussum/Hilversum
________________
Bronnen:
-- De eenwording van Nederland. - Hans Knippenberg & Ben de Pater. Nijmegen, SUN 1988

-- Notulen gemeenteraad Naarden, 1893 t/m 1908. NAN 49 t/m52
-- De zon als klok. Zonnewijzers. Door J.A.F. de Rijk. Uitgegeven bij gelegenheid van de voorjaarsmanifestatie "Zonnewijzers in Utrecht" 1983 - door De Zonnewijzerskring Utrechts Universiteitsmuseum.

-- 25 Eeuwen tijdmeting. Door Ernst Bruno (pseud. v. J.A.F. de Rijk) Ararnith Uitgevers - Amsterdam - 1988. (Een groot gedeelte van de tekst is overgenomen van "De zon als klok" van dezelfde schrijver)

-- Gooi en Eemlander. Jaargang 1892 t/m 1909.

-- Zomertijd. AO-boekje 1974

-- Naarden gaat met haar tijd mee . door F.J.J. de Gooijer - De Omroeper 1993

-- DE MERIDIAAN VAN DE MELKSTRAAT. door F.J.J. de Gooijer - Historische Kring Bussum jrg. 20 nr. 3
___________

Enkele begrippen:

Greenwich-tijd = West Europese Tijd
M.E.T. = Midden-Europese Tijd
Paatselijke ware tijd of zonnetijd = Tijdsaanduiding door de zonnewijzer

_______________________________________________________
F.J.J. de Gooijer
http://gooijer.netfirms.com (oud)

Startpagina: http://gooijer.nl.jouwpagina.nl




UTRECHTSCHE POORT - NAARDEN


Hamburger Postkoets - dienstregeling


Raadhuis Bussum - 1900


Raadhuis Hilversum - 1900


Melkstraat Bussum - Hilversum


Gemeenteraad van Naarden besliste over de tijd, die de wijzers van de kerktorenklok aangaf. Iedere Gooise Gemeente zijn eigen tijd. (1)


De gemeenteraad van Naarden besliste over het aan te houden ‘tijdsysteem’’. (tijdeenheid) Het zelfde gebeurde in de overige Gooise Gemeenten. Iedere gemeente hield er zijn eigen klokkentijd op aan. Bussum hield een andere tijd aan dan Naarden. Zeer verwarrend .


Artikel links



Geplaatst op 19 augustus 2016 14:19 en 6239 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_





_
Redone  
11 mrt 2008 16:31
Hoi Frans, zoals gewoonlijk weer veel werk met mooie oude foto's en kaarten!!
Gr Ria

Hera  
12 mrt 2008 22:29
Frans, ook dit heb ik weer met veel interesse en plezier gelezen. Wat een vermoeiende toestanden zeg ;-)
_





_
Gizmoenbeertje  
15 mrt 2008 09:14
knap... weer zo informatief... groetjes, Lia

Korenwolf49  
31 okt 2010 19:35
Veel werk veel info, vr gr wiel.
_