TEUNIS JACOBSE (POST)

De, tot nu toe, oudst bekende voorvader van de familie Post woonde einde 17e - begin 18e eeuw in Bussum (toen Lage Bussum genoemd) Zijn naam was Teunis Jacobse (ook wel geschreven als Japix of Japixen)

Teunis trouwde 31 DECEMBER 1694 met BEYTJE JANS. Trouwgetuigen waren Gerrit Meijderden en Lijsbet Jans. Beiden waren familieleden van het bruidspaar. Gerrit werd later in een akte genoemd als "oome" van de kinderen van Teunis. Of Gerrit een bloedverwant was of aangetrouwd, werd niet vermeld.

Zes kinderen van Teunis en Beytje werden ingeschreven in het doopboek van de R.K.kerk te Naarden. Bij vijf kinderen werd Bussum als geboorteplaats genoemd, maar bij één van hen stond in 1701: "Oud-Bussum"

Lijsbet Jans trad steeds op als doopgetuige. Alleen in 1706 werd bijgeschreven dat zij afkomstig was uit Oud-Bussum.

DOOPDATUM DOOPNAAM

21.07.1695 Jacob Teunissen
23.03.1697 Clasie
07.04.1699 Joannes
06.08.1701 Geijsbert Teunissen
05.01.1704 RUT TEUNISSEN
28.03.1706 Antonius

Teunis Jacobse overleed tussen 1705 en 3 MEI 1707. Op deze laatste datum ging "Bijtien Jans" naar notaris Joan Bosch in Naarden om een akte te laten opmaken. In deze akte werd beschreven welk bezit uit de "vaderlijke Erfportie" aan haar kinderen toekwam. Als haar vijf kinderen werden in leeftijdsvolgorde genoemd:
Jacob, Claasjen, Jan, Gijsbert en Rut Teunisse. Antonis was blijkbaar als baby overleden.

Het vaderlijk erfdeel van de kinderen bestond in 1707 uit:

Een "seecker huys en erve, staande binnen Lage Bussum met ontrent vijff Schepel Boulandts daaraan, tegenwoordig bewoont werdende door Janneties Willems"

Genoemd onroerend goed betrof het vaderlijk erfdeel. Bijtien behield dus haar eigen erfdeel plus een kindsdeel. Waarschijnlijk bleef het, mogelijk door haar zelf bewoonde, huis haar persoonlijk eigendom. Bovendien behield zij ook onroerend goed of goederen ter waarde van minstens vijf schepel.

De belangen van de kinderen werden bij notaris Bosch vertegenwoordigd door "Gerrit Meijderden ende Geu Meijerden, oomen van de kinderen". Hun familierelatie werd in de akte niet verder verduidelijkt. Omdat zij echter voor de belangen van de kinderen moesten opkomen, zouden zij aan vader Teunis-zijde verwant moeten zijn. Bijtien moest volgens der akte ook beloven:

"daarenboven deselve haar vijff kinderen te alimenteren en "onderhouden met kost, klederen en andere lighamelijke nodurft, "oock desselver te laten leren lesen en schrijven en een voornaam "handtwerck, naar de kinderen vernuft en gelegenheijt, omme onder "gods zegen te bestaan"

Uit het leren lezen en vooral schrijven, zowel voor de jongens als van de meisjes, blijkt een zekere status van het gezin. Onder katholieken was het leren lezen in die tijd geen noodzaak. De calvinistische kerk vond het al geweldig als het volk alleen leerde lezen, zodat zij zelf de bijbel konden spellen.
________________________________________

Tijdens de overlijdensperiode van Teunis Jacobse
brak in 't Gooi een ruzie uit tussen het bestuur van
Stad en Lande van Gooiland en de eigenaar van het
Landgoed Oud-Bussum, François Hinlopen. Het
gevolg was een proces dat verstrekkende gevolgen
had voor de autotochtone Gooise bevolking. De
Staten van Holland dwongen Stad en Lande om
een erfgooierslijst op te stellen. Op deze lijst,
die in 1708 gereed kwam, stonden alle toen
levende rechthebbende erfgooiers. Alleen zij
zouden van vader op zoon het vruchtgebruik
op de Gooise weide, heide en bos krijgen.

Door het vroegtijdig overlijden van Teunis
Jacobse kon hij, ook al zou hij rechthebbende
zijn geweest, niet op de lijst van Naarden en
Bussum ingeschreven worden.
Mogelijk werd zijn weduwe als vertegenwoordigster
van haar kinderen vermeld. Één van de weduwen
op de lijst Naarden-Bussum zou Bijtien kunnen zijn,
hun namen zijn echter nogal vaag. Opmerkelijk
genoeg werden wel de "oomen van de kinderen"
Gerrit en Geu Meijderden op de erfgooierslijst van
1708 gezet.
----------------------------------------------

Weduwe Bytje Jans bleef dus in 1707 achter met vijf jonge minderjarige kinderen van 3 tot 12 jaar. Hoe zij zich verder door het harde leven moest slaan is een raadsel. Mogelijk werd Bytje ondersteund door familie in Bussum. Als voorbeeld geldt een testament van 11 MAART 1717. Hierin verklaarden Geu Meijderden en zijn vrouw Wijntje Bartes als "Testateurs bij desen te pralegateeren en voor uyt te maken aan de kinderen van Teunis Jacobsz geprereet bij Bijtje Jansz met name Jacob, Claasje, Jan, Gijsbert en RUT TEUNISZ te samen de somme van Hondert guldens"

In dezelfde akte werd verwezen naar "Testament ofte uyterste wille die door haarer en sijn broeder Jacob Meijderden te samen ofte door elk van henlieden int bijsonder voor dato deses gemaakt sullen blijven in sijn volkomen kragt".

Weer stond in de akte geen duidelijke aanwijzing over de onderlinge familierelatie en of Bijtje Jans nog in leven was in 1717.Volgens de impost op begraven in Naarden werd ene ? Bijtje Jans daar ingeschreven op 23 JULI 1737. Mogelijk werd er een notariele akte opgemaakt waaruit de juiste identiteit valt op te maken.

_________________________

Afbeeldingen:
1. Kaart van Gooiland uit 1723. Verbeterde versie van de kaart uit 1709. In 1708 werd de erfgooierslijst aan de Staten van Holand aangeboden. In 1709 volgde de landkaart met daarop de gronden die de erfgooiers in vruchtgebruik hadden.
2. Het gehucht Bussum op de Gooilandkaart van 1723
3. Scheidingsakte (1). Scheiding onroerende goederen tussen Bijtien Jans en haar 5 kinderen. - Not. 3721 A36 - 03-05-1707 4. Scheidingsakte (2)
5. Scheidingsakte (3) Zie de ondertekening met huismerken.
________________________

F.J.J. de Gooijer

http://gooijer.nl.jouwpagina.nl

Afbeeldingen volgen