Delen     Populaire blogs     Volgende blog Ľ
Blog maken     Inloggen
_
_
GOOILAND
Geschiedenis van Gooiland van 900 tot 2007
_
Home__Weblog__Prikbord__Fotoblog__Videoblog__Foto's__Links__Gastenboek__Vrienden__Zoeken__Tip__Login
_

Welkom op mijn Weblog


http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=44460



Mijn Profiel

gooilander
Ik ben nu offline

• Mijn profiel
• Privť bericht sturen
• Als vriend toevoegen

Toevoegen als weblog vriend






Zoeken in Google
_



CategorieŽn Overzicht




Laatste Weblog artikelen




Fotoboeken


FAMILIE (1)
_
FAMILIE (2)
_

FAMILIE (1)
_
ERFGOOIERS (89)
_






Weblog Vrienden


Nog geen weblog vrienden toegevoegd.



Gastenboek berichten

David Hughes
20 oktober 2017 07:22
_
Heb je dringende leningen nodig om je financiële problemen op te lossen? Indien geïnteresseerd; neem dan contact met ons op via; E-mail: Paydayloans@li ve.com Telefoon: (512) 850-4970

Lieneke Opmeer
08 juni 2017 10:00
_
Deze pagina kwam tegen toen ik op zoek was naar de familie Majoor en met name Machiel Janszoon Majoor uit Laren. Hij is mijn overgrootvader, zijn dochter Engelina is mijn oma. Ik ben ook vernoemd naar haar. Verder ben ik heel erg benieuwd of er meer informatie over mijn overgrootvader bekend is. lienekeopmeer@ hotmail.com

Hans Klinkenberg
25 maart 2016 20:58
_
Joaox@live.nl




Watskeburt Op 50plusser.nl

Door Gribou---Greet om 17:09
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door Gribou---Greet om 17:07
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door Gribou---Greet om 17:06
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door sippy om 17:06
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst

Door Madelief46 om 17:05
_
Madelief46 Online

Door Gribou---Greet om 17:04
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door jannie1944 om 17:03
_
Jannie1944 Online

Door zwartwit2018 om 17:03
_
Nieuwe Reactie geplaatst





_

Andere artikelen



DE DOOD VAN EEN ERFGOOIER , OPGEVOERD ALS TONEELSTUK IN 2003


Monument voor de vermoorde Hendrik Smit. Geplaatst bij de voormalige Blaricumse Meent bij de plek waar hij werd doodgeschoten.

Op de plek waar de Larense erfgooier Hendrik Christiaansz Smit in 1903 is doodgeschoten, in opdracht van de toenmalige burgemeester van Blaricum, staat sinds gistermiddag een monumentale zuil ter nagedachtenis. Bij de parkeerplaats van Sportpark Oostermeent vond de onthulling plaats in aanwezigheid van de familioe Smit, de burgemeester van Blaricum Joan de Zwart en het bestuur van de Stad en Lande Stichting. Eerder dit jaar werd hier al het Hendrik Smitlaanje geopend. Smit vond, samen met een groep Larense boeren, dat hij principieel het recht had vee naar de afgesloten en door militairen bewaakte Meent te brengen. De zuil, een ontwerp van architect K.P.C. de Bazel, stond oorspronkelijk op zijn graf op het St. Jans Kerkhof te Laren. Burgemeester Joan de Zwart haalde met Henk Smit het doek van de voormalige grafzuil. Meer foto’s op www.gooieneemlander.nl

(Gooi en Eemlander 13-05-2014)


Tekst toneelspel Toneelvereniging ToVeNaar / Naardens Toneel,

uitgevoerd op Monumentendag 2003 te Naarden.

Ontvangen van Sylvia Voogt, coördinator evenementen, 10 april 2014.

Schrijver onbekend.

De heer P. Visser uit Naarden

De Erfgooiers (de dood van Hendrik Smit)

Spelers:

Sientje – dienster uit de Doelen

Maartje – idem

Gerrit – boerenzoon

Willem – veeboer

Floris Vos – voorzitter van de Nieuwe Partij

Egbert – boer

Harmen Vos – boer

Vrouw Smit – moeder van de getroffen Hendrik

Tweede luitenant Lavoo van het detachement uit Naarden

(Het podium is leeg. Na enige tijd komt Gerrit op, bijna op de voet gevolgd door Willem)

Gerrit: Wat ben jij vroeg. Ben je de deur uit gestuurd? Moest je opkrassen van je vrouw?

Willem: Moet jij nodig zeggen. Jij stond een half uur geleden al voor de deur.

Gerrit: Ik had gehoopt Floris hier al te treffen. Ik heb nog wat belangrijke punten voor de vergadering.

Willem: Wat dan.

Gerrit: Gistermiddag was het weer mis. Een diender heeft Harmsen aangehouden, omdat hij zijn vee de meent bij fort Ronduit op wilde drijven. Onze meent nota bene. Dat kunnen we toch niet over onze kant laten gaan! Wij hebben toch ook rechten.

Willem: Hij had natuurlijk zijn vee niet laten brandmerken.

Gerrit: We moeten ons niks van die meentmeesters aantrekken. Het zijn knechtjes van het bestuur. En dat bestuur moet hoognodig opkrassen!

Willem: Groot gelijk. Ik hoop dat Floris voet bij stuk houdt met zijn plannen voor een nieuw bestuur

Gerrit: Dat is hem wel toevertrouwd. Hij kan goed opschieten met de hoge heren in Den Haag en Den Haag heb je nodig wil je wat bereiken.

Willem: Ik hoop dat er gauw wat rust komt. Anders gebeuren er nog ongelukken.

Gerrit: Nou, dat schijnt bij de Meent van Blaricum al gebeurd te zijn. Niet gehoord??

Daar heeft een stel boeren het óók vertikt het vee door de meentmeester te laten brandmerken. Enfin, ze drijven hun vee natuurlijk tóch gewoon de meent op. Wat denk je: De burgemeester van Blaricum laat uit Naarden een detachement soldaten oprukken om de orde te handhaven. Maar daar schrik je een Gooische boer niet mee af. Die gaat onverstoorbaar door. De soldaten werden knap zenuwachtig. Er zijn zelfs schoten gevallen. Hendrik Smit schijnt geraakt te zijn…

Willem: Geraakt??? Dat hou je toch niet voor mogelijk. Hoe is het met Hendrik?

Gerrit: Dat weet ik niet. Ik denk dat we daar vanavond wel meer over zullen horen. Er zijn veel boeren uit Blaricum lid van de Nieuwe Partij.

(Twee diensters uit De Doelen komen op. Ze dragen bladen met flessen en glaasjes)

Maartje: Hé, daar heb je je vrijer, Sien. (plagend) Nou snap ik waarom je er zo fel op was om vandaag hier te schenken.

Sien: (verlegen) Wel nee, hoe kom je daar bij.

Maartje: Ik heb gehoord dat je vriendje aardig actief is in die Nieuwe Partij.

Gerrit: Hallo Sien! Lekker geslapen?

Sien: (wat verlegen) ’t Gaat nogal. Wat kom jij hier doen?

Gerrit: We hebben hier straks een vergadering van De Nieuwe Partij. En daar ben ik lid van geworden omdat ik vind dat…..

(Intussen zijn nog meer deelnemers aan de vergadering opgekomen, waaronder Floris Vos)

Willem: (onderbreekt hem) Hé, Gerrit. Daar heb je Floris Vos. Je wilde hem toch spreken.

Gerrit: Bedankt! Sien, ik zie je na afloop nog wel.

Sien: Misschien. Ik moet helpen opruimen en ik weet niet of het laat wordt. Dat hangt van jullie vergadering af.

Gerrit: Dat is een gewetensvraag. Ik had met je naar de Boerenhofstee in Laren willen gaan. Weet je wat: ik praat twee keer zo snel en als we op tijd klaar zijn dan haal ik je op.

Sien: We zien nog wel. Anders een andere keer.

Gerrit: Daar hou ik je aan, Sientje.( Gerrit geeft Sien een aai over haar bol, loopt naar Floris Vos en klampt hem aan)

Vertelster: Kunt u het nog volgen? Misschien is het handig als ik even een stukje geschiedenis van de boeren van het Gooi vertel.

Eeuwenlang hebben de boeren die in het Gooi waren geboren, het recht gehad hun vee te weiden op de gronden van het Gooi. Dit recht werd via de mannelijke lijn doorgegeven. Een boer die dit recht had was een zogenaamde erfgooier. Deze erfgooiers hadden een eigen vereniging. Die heette Stad en Lande van Gooiland. Deze vereniging verdedigde hun belangen, maar stelde ook regels voor het gebruik van stukken weiland (de zogenaamde meenten) en de woeste grond, dus hei voor de schapen en bos voor het hout.

Omstreeks 1890 bestond het bestuur van de Stad en Lande van Gooiland uit de burgemeesters van de 6 Gooische gemeenten. Slechts één van die burgemeesters was zelf erfgooier. De andere burgemeesters misten het echte gevoel voor de boeren en wilden de gronden verkopen voor huizenbouw. Dit bestuur kwam dus steeds meer tegenover de boeren te staan.

Op 4 april 1900 kwamen op initiatief van de Laarder Machiel Janszoon Majoor 200 ontevreden boeren bijeen in de Grote Kerk van Naarden. Er werd een tegen-bestuur van erfgooiers geïnstalleerd: de Nieuwe Partij genoemd. Voorzitter werd Floris Vos.

Twee jaar eerder, zo rond 1898 had de vergadering van de Stad en Lande van Gooiland de jacht verpacht aan Soestdijk, want ook toen al jaagden de Oranjes graag en veel. Harmen was het daar niet mee eens.

Terwijl de vertelster aan het woord is komt de rest van de vergadering binnen. Daar is ook Harmen Vos bij. De diensters doen hun werk en gaan na enige tijd weg)

Egbert: Hallo Harmen. Jij durft zeker niet meer op hazen te schieten, hè, nu het jachtgebied tot de kroondomeinen behoort.

Harmen: Niet durven! Daar is niks aan te durven. Het is ons land en niemand heeft het recht dit zomaar weg te geven.

Egbert: Je moet oppassen. De hoge heren hebben de pik op je.

Harmen: Ze weten niet hoe ze het moeten aanpakken. De Vergadering van Stad en Lande had niet het recht ons land aan Soestdijk te verpachten. (maakt zich kwaad) Honderden jaren geleden hebben wij deze grond in bruikleen gekregen. We mochten er onze koeien laten grazen, op de heide mochten we onze schapen houden en ook mochten we de bossen gebruiken voor de houtwinning. Floris de Vijfde heeft ons dat recht gegeven.

Egbert: Ik zou maar uitkijken... voor je het weet draai je de bak in!

Harmen: Dat denk ik niet. Stad en Lande durft mij niet te laten vervolgen omdat ze niet sterk staan. Ik erken het bestuur niet meer, en ik ben niet de enige. Wat wil je: van de 6 burgemeesters is er maar één erfgooier! Die anderen horen de kassa rinkelen door de villabouw. Dat brengt veel geld op voor de gemeenten.

Het is heel goed geweest dat Floris de Nieuwe Partij heeft opgericht. Hij komt tenminste echt op voor de belangen van de boeren.

(Harmen wendt zich af en gaat in gesprek met Floris. Willem in gesprek met Egbert)

Willem: Ik hoor net wat er in Blaricum is gebeurd. Hoe is het met Hendrik Smit afgelopen?

Egbert: Bij de Drift waren wat boeren van onze Partij bijeen gekomen om hun vee door het hek te drijven. Maar dat hek was dicht. Er stonden twee militairen om de boeren tegen te houden en te verhinderen dat ze het hek zouden openmaken. De boeren trokken zich daar niks van aan en begonnen een gat in de koedijk te graven. Toen schoot één van die soldaten twee keer in de lucht. De boeren gingen door. Eén van de omstanders riep nog tegen die soldaat: Kijk uit man, niet schieten! Maar die gek schoot nóg een keer! Hij mikte te laag en trof Hendrik in het onderlijf. Hij is er slecht aan toe.

Willem: Waar is hij nu.

Egbert: Ze wilden hem met een kruiwagen naar de dichtstbijzijnde woning brengen maar daar wilde ze hem niet binnenlaten. Bang voor de soldaten. Of voor bloed op de meubelen.

Willem: Schande. Wat zijn dat voor mensen.

Egbert: Hoe het verder is afgelopen weet ik niet want ik moest natuurlijk hier naar toe.

(Luitenant Lavoo komt op. Op dat moment praat iedereen door elkaar)

Lavoo: Orde, orde!

(Het rumoer verstomt)

Lavoo: U weet dat u in overtreding bent. Deze Partij is onwettig en daarom is deze vergadering volgens de wet verboden. U dient onmiddellijk deze ruimte te verlaten. Anders zal ik krasse maatregelen moeten nemen.

Floris: Met welk recht probeert u deze vergadering van eerzame boeren te verhinderen. Door wie wordt u gestuurd?

Lavoo: Door de burgemeester van ….

(Op dat moment komt vrouw Smit op)

Vrouw Smit: (buiten zich zelf van woede en verdriet) Dat is de man die mijn jongen heeft vermoord. Hij is het. (Ze timmert met haar vuisten op de borst van de luitenant, barst in snikken uit. Floris komt tussen beide. Egbert bekommert zich om vrouw Smit)

Floris: (tegen Lavoo) U kunt maar beter weggaan, meneer. U ziet wat u hebt aangericht. U ziet hoe deze arme vrouw er aan toe is. Ze heeft zopas haar zoon verloren door toedoen van één van uw soldaten.

Lavoo: (niet meer zo zelfverzekerd) Ja rustig even. Laat me het uitleggen. Het was een ongeluk. Niemand kon daar wat aan doen. Toen mijn soldaat nogmaals in de lucht wilde schieten greep één van de boeren naar zijn geweer. Daardoor is dat noodlottige ongeval ontstaan.

Floris: Heel laf om onze boeren de schuld in de schoenen te schuiven. Verdwijnt u alstublieft.

(Luitenant Lavoo gaat bedremmeld af)

Floris: Heren, heren. Mag ik even uw aandacht. Dank u. We zijn allemaal diep geschokt en ook woedend over wat er met Hendrik gebeurd is. Maar we moeten het hoofd proberen koel te houden. Op dit moment zijn we te veel gegrepen door de gebeurtenissen. Het is tegenover Hendrik, maar ook in het belang van onze zaak, beter de vergadering vandaag te stoppen en op een later tijdstip te houden. Ik vraag daarvoor uw begrip.

(Gemompel onder de aanwezigen)

Gerrit: Ik vind dat Floris gelijk heeft. We gaan naar huis. Ik zorg er voor de vrouw Smit veilig thuis komt.

(Iedereen gaat verslagen weg, terwijl de vertelster aan het woord is)

Vertelster: Dit is het abrupte einde van een vergadering die niet echt begonnen was. De avond was dus al vroeg afgelopen. Gerrit kon met zijn Sien naar het De Boerenhofstee, maar een leuke avond werd het niet.

Dit is ook een abrupt einde aan ons verhaal. Maar niet aan de geschiedenis van de erfgooiers. Een lange strijd zou nog volgen tussen de oude en de nieuwe partij. Door een speciale wet werden de belangen van de erfgooiers veilig gesteld. Het bestuur berustte sindsdien bij vijftien leden, waarvan er zes door de Gooische gemeenten, zes door de boeren zelf en één (de voorzitter) door de Kroon werd benoemd.

Zo ging het nog jaren door, tot 1971. In dat jaar werd Stad en Lande opgeheven. En dát was het échte einde van dit stukje Gooische historie.



De tekst op de bronzen plaat van het monument van Hendrik Smit


Artikel links



Geplaatst op 06 april 2016 17:01 en 1357 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_

Er zijn nog geen reacties gegeven.