Delen     Populaire blogs     Volgende blog Ľ
Blog maken     Inloggen
_
_
GOOILAND
Geschiedenis van Gooiland van 900 tot 2007
_
Home__Weblog__Prikbord__Fotoblog__Videoblog__Foto's__Links__Gastenboek__Vrienden__Zoeken__Tip__Login
_

Welkom op mijn Weblog


http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=44460



Mijn Profiel

gooilander
Ik ben nu offline

• Mijn profiel
• Privť bericht sturen
• Als vriend toevoegen

Toevoegen als weblog vriend






Zoeken in Google
_



CategorieŽn Overzicht




Laatste Weblog artikelen




Fotoboeken


FAMILIE (1)
_
FAMILIE (2)
_

ERFGOOIERS (89)
_
FAMILIE (1)
_






Weblog Vrienden


Nog geen weblog vrienden toegevoegd.



Gastenboek berichten

David Hughes
20 oktober 2017 07:22
_
Heb je dringende leningen nodig om je financiële problemen op te lossen? Indien geïnteresseerd; neem dan contact met ons op via; E-mail: Paydayloans@li ve.com Telefoon: (512) 850-4970

Lieneke Opmeer
08 juni 2017 10:00
_
Deze pagina kwam tegen toen ik op zoek was naar de familie Majoor en met name Machiel Janszoon Majoor uit Laren. Hij is mijn overgrootvader, zijn dochter Engelina is mijn oma. Ik ben ook vernoemd naar haar. Verder ben ik heel erg benieuwd of er meer informatie over mijn overgrootvader bekend is. lienekeopmeer@ hotmail.com

Hans Klinkenberg
25 maart 2016 20:58
_
Joaox@live.nl




Watskeburt Op 50plusser.nl

Door ramapi om 13:21
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door j.zwiep om 13:21
_
J.zwiep Online

Door ramapi om 13:20
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door Rosalina42 om 13:20
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst

Door KEMPENAAR om 13:20
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door ramapi om 13:19
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door Gribou---Greet om 13:19
_
Nieuwe Weblog reactie geplaatst

Door KEMPENAAR om 13:19
_
Nieuwe Reactie geplaatst





_

Andere artikelen



NAARDER KRAAIEN PIKTEN KANONNEN


KANON VOOR HET ARSENAAL

In 1795 was de Bataafse Republiek uitgeroepen. Een paar jaar daarna deden Britten en Russen een poging om het nieuwe bewind om ver te werpen. Na de mislukte poging volgde een kortstondige vrede. De waakzaamheid verminderde, zodat het leger in sommige forten de kanonnen onbeheerd liet. Een aantal Naarders maakten daar gebruik van. Ze zaagden de kanonlopen in stukken en verkocht de brokken als oud ijzer in Amsterdam.



Naarder Kraaien
De Naarders werden vroeger door de andere Gooiers vaak spottend Kraaien genoemd. 'Naarder kraaien pikken Bussumse erwten' is eenkreet die nog wel wordt gehoord om de rivaliteit uit het verleden tussen de buurgemeenten op te rakelen. De 'erwten' slaan op deboekweitkorrels in het Bussumse wapen. De bijnaam 'Kraaien' hadden de Naarders te danken aan de dubbelkoppige zwarte adelaar die in het stadswapen voorkomt.Mogelijk lag er nog een andere reden aan de bijnaam ten grondslag: de roofzucht die zwarte kraaien wordt toegeschreven, maar welke eigenschap door de eeuwen heen ook flink wat bewoners van de vestingstad bleken te bezitten. Tijdens de viering van het 650-jarigbestaan van de stad, in 2000, maakten we daar nog een verlaat staaltje van mee. Een paar grappenmakers ontvreemden op ludieke wijze een historisch kanon. Het was kort tevoren in de buurt van de Utrechtse Poort ontdekt en opgegraven.

Saaie gordijnen
Omstreeks 1800 verschafte de vestingcommandant een aantal Naarders werk in het legermagazijn. Deze losse krachten bleken onbetrouwbaar tezijn. Met de keus van Cornelis van Voorthuizen had hij de kat op het spek gebonden. Cornelis werkte een tijdlang in het Arsenaal voor 16 stuivers per dag. Hij gaf zijn ogen goed te kost en zag welke kostbare goederen waren opgeslagen. Gedurende de periode kon hij vrij in en uitlopen en bleef in het bezit van de sleutels. De gelegenheid maakte de dief en Cornelis greep zijn kans. In het magazijn waren grote stukken saai aanwezig. Iedere kanonlading buskruit werd in deze goedkope wollen stof verpakt tot een zogenoemde kardoes. Voorhuizen nam grote stukken van deze textiel mee en verkocht ze voor 5 stuivers per el aan een plaatselijke heler. In Naarden vond het gretig aftrek. De huisvrouwen maakten er nuttig gebruik van door er gordijnen van te naaien. Ook garnizoensoldaten handelden illegaal in legergoederen. Soldaat Vilites verkocht uniformstukken. Aan de vrouw van boer Jacobde Gooijer sleet hij een paar schoenen en aan Stijntje van Dijk een wambuis. Bij de eerst volgende inspectie liep Vilites tegen de lamp. Gelukkig kwamen de Naardense vrouwen er genadig af, ze zouden uitonnozelheid gehandeld hebben.

Zonder vuursteen geen schot
Het was in het jaar 2000 niet de eerste keer dat Vestingbewoners eenkanon probeerden te verdonkerenmanen. In het stadsarchief bevinden zich een aantal tweehonderd jaar oude akten, waarin de ontvreemding van maar liefst twee kanonnen tegelijk staan beschreven. Een poging tot het stelen van twee mortieren mislukte, die kwamen letterlijk tussen wal en schip terecht. In deze gevallen betrof het geen ludieke actie, maar diefstal in de ware zin des woords. Dezelfde brutale kraaien vergrepen zich bovendien aan een hoeveelheid buskruit en vuurstenen. Buskruit was sowieso onmisbaar voor de stadsverdediging. Zonder vuurstenen was het voor de manschappen van het garnizoen zelfs onmogelijk om een schot uit hun snaphaan te lossen. In de napoleontische tijd werd dit type vuursteengeweer gebruikt. De diefstallen vonden plaats begin 1800 tijdens de Bataafse Republiek.(1795-1806) Dit bewind zag deze brutale diefstallen als sabotage, diesnel de kop moest worden ingedrukt. De daders deden afbreuk aan het Bataafse en Franse leger in een kritische periode. Het gebeurde nog geen jaar na de mislukte landing van de Engelsen en Russen in Noord Holland en een dreigende Oranje oproer. Als de Oranjes toen aan het bewind waren gekomen, dan stonden de daders nu in onze geschiedenisboekjes te boek als verzetshelden.

Ordinaire snabbelaars
Het groepje deugnieten moeten we ons zeker niet voorstellen als zware criminelen, hoewel de militaire leiding van het toenmalige garnizoen daar natuurlijk anders over dacht. De snoodaards, die allen een eerzaam beroep uitoefenden, schoolden alleen maar af en toe samen om doormiddel van diefstal van militaire eigendommen een beetje bij tesnabbelen. Enkelen pleegden de diefstallen, anderen zorgden voor transport. terwijl de heler de verkoop deed. De opbrengst werd onderling verdeeld. Cornelis van Voorthuizen had de smaak te pakken gekregen en zocht en vond een kompaan. Deze 'medewerker' was Willem van den Burg, nota bene de zoon van de respectabele Naardense smid. November 1800 op een late avond, drong Willem binnen bij 's LandsMagazijn (1). Hij pikte daar een vol vat met vuurstenen en gaf het aan de op de kijk staande Van Voorthuizen. Ze verborgen het vat in eerste instantie achter de noord schutting bij het Weeshuis. (4) Daarna verdeelden ze de inhoud van het vat in twee zakken en een klein tonnetje. Willem had inmiddels zijn broer Govert ter assistentie opgeroepen. Samen brachten ze de zakken naar de tuin van Cornelis van Voorthuizen. Het kleine tonnetje werd verstopt in een verscholen hoekje van de donkere steeg achter de herberg 'Het Vliegend Hert'. Later werden de zakken en het tonnetje weer opgehaald en op een geheime plek begraven.

Op weg naar de heler
Begin februari 1801 spraken de daders af de vuurstenen te gaan verkopen aan louche handelaars die rond het IJ in Amsterdam zetelden. Voor het vervoer daarheen werd een vrachtrijder aangezocht, een aan het Naardermeer wonende Cornelis Corssen, alias Kees de Puttenboer. In de vroege ochtend van de 5e februari kwam deze met zijn paard en wagen voor het huis van Van Voorthuizen om de lading op te halen. De nu in vijf kleine zakken verpakte gestolen waar werd tussen andere goederen op de wagen geladen. Om zes uur verliet de Puttenboer met zijn heimelijke handel de Vesting door de Amsterdamse Poort op weg naar Amsterdam. Om geen argwaan te wekken was Cornelis al iets eerder te voet door de poort gegaan. De Puttenboer haalde hem een kilometer buiten de poort op het Zandpad in. Van Voorthuizen was echter in paniek geraakt, omdat er vanaf de Amsterdamse Poort op hen was geschoten. De Puttenboer had blijkbaar stront in zijn oren en beweerde niets te hebben gehoord. Ook had hij geen argwaan bij de wacht willen wekken en had zijn paard stapvoets door de poort laten gaan. Toen hij eenmaal de ravelijnsbrug was gepasseerd, had hij de zweep over het dier gelegd om het in draf te brengen. Dit vonden de poortwachters verdacht. Op bevel van de luitenant van de wacht was er inderdaad geschoten. Op van de zenuwen hield Van Voorthuizen de wagen aan en de foute lading werd vliegensvlug in de sloot gekieperd.

Arrestatie en verhoor
Kort daarop werd Van Voorthuizen gearresteerd en streng verhoord.Gelukkig was de pijnbank een paar jaar tevoren afgeschaft. Was dit al tot de Schout van Naarden doorgedrongen? Tijdens de verhoren werd de dief gedwongen tot het noemen van medeplichtigen en de heler. Hij bekende ook een kanon gestolen te hebben. Bovendien had zijn medeplichtige Willem van den Burg getracht twee mortieren te stelen. Met een vissersschuit waren deze zware voorwerpen over de Zoute Gracht naar de walkant bij de Oostbeer gebracht. Tijdens het lossen raakten de mortieren letterlijk en figuurlijk tussen wal en schip. Ze waren te zwaar om ze uit de gracht te halen. Ook anderen werden door Cornelis beschuldigd. Zo zouden de gebroeders Hendrik en Elbert Voogd al eerder een kanon gestolen hebben. Dat kanon stond onbeheerd op de Lunetten aan de Karnemelksloot. Nadat de kanonloop in handzame stukken was gezaagd, hadden de gebroeders het inmiddels verhandeld aan een heler in Amsterdam. Beide broers waren zo verstandig Naarden te ontvluchten en werden nooit gepakt en veroordeeld. Wel werd in het gewest Holland en Utrecht een gedrukt opsporingsbevel verspreid. Uitvoerig staan hierop de signalementen van Hendrik, Elbert en nog enkelen van hun kornuiten, die verdacht werden van de kanonnendiefstal.

SIGNALEMENTEN 9 - 1- 1801

1. Willem van den Burg, Smit- en Slotenmakersknercht, gebooren engewerkt hebbende alhier te Naarden, lang 5 voeten en 11 duimen, zeer schraal en maager van postuur, vrij assurant in 't voorkomen, wel terspraak, lang zwart haar, zomwylen met eene staart 'er in, zwarte oogenen wenkbraauwen, eene grootte in 't midden verhevene neus; - oud in de24 Jaaren.
2. Salomon Jesaias, alias Calmus, Horlogiemaaker en Negosiant (van de Joodsche Natie) gebooren te Naarden, lang 5 voeten en 8 a 9 duimen,oud tusschen de 40 a 50 jaaren, wel gemaakt van postuur, breed van schouders, vrienlyk in 't voorkomen, rond, dik, en bloozend van wezen, aan ene wang een leedteken, veroorzaakt door eene sneede, de neusenigszins geboogen, zwart rond hair, zwarte oogen en wenkbrauwen, regtopgaande, doorgaans aan hebbende een bruine Schansloper
.
3. Barend Stoop, Slotenmaaker en Tuinman, gebooren by Naarden, lang 5voeten en 3 duimen, taamlyk gezet van postuur, zwart lang sluik hair,zwarte wenkbraauwen , blauwe oogen , regt opgaande, stroef in 'tvoorkomen, wel ter taal, geheel in 't blauw gekleed; - oud 29 Jaaren.
4. Hendrik Voogt, Tuinman, gebooren te Naarden, lang 5 voeten en 6 a 7duimen, ca. 37 a 38 jaar, gezet van postuur, zwart hair en wenkbraauwen, eene zwarte baard, blauwe oogen, zwaare bakkebaarden,rond van wezen, vriendelyk van spraak, regt van postuur, in 't blauwgekleed; heeft in vroegere tijden bij de Guarde gediend.
5. Elbert Voogt, Tuinman, gebooren te Naarden, lang 5 voeten en 8duimen, oud 26 jaar, gezet van postuur, rond van wezen, rond rosachtighair en wenkbraauwen en dito bakkebaarden, stroef in 't voorkomen,regt opgaande, in 't blauw gekleed.
6. Lodewijk Rijnenburg, Smitsknecht, gebooren te Naarden, en heeft ook alhier met en by No. 1 zijnen vader gewerkt, lang 5 voeten en 5duimen, flink vaalachtig hair, lonkende oogen, voornaamlyk met hetlinkeroog, gaat een weinig loomachtig, ter oorzaake van een ongemakaan 't been; oud 21 Jaaren.
7. Ide Ides, alias kromme Ides, gebooren te Naarden, lang 4 voeten en9 a 10 duim, oud in de 30 Jaaren, voor en van achteren zeer zwaargebocheld, geelachig lank sluik hair, dito wenkbrauwen en bakkebaarden, rond smal van wezen, spitse neus, bleek blauwe oogen,dragend zwart ondergoed en een blauwe rok.

Geseling en brandmerken als straf
De meeste verdachten ontliepen hun straf. Kees de Puttenboer werd voorde tijd van zes jaar verbannen uit Gooiland. Kromme Ides keerde terug naar Naarden en schreef een lange excuusbrief naar het gerecht. AlleenVan Voorthuizen werd zwaar gestraft. Speciaal voor hem werd de beul van Haarlem ontboden en werd voor het stadhuis een schavot opgericht. Daar werd hij door de Haarlemse scherprechter gegeseld en vervolgens met het stadswapen gebrandmerkt. Verder werd hij ten eeuwigen dage verbannen uit het voormalige gewest Holland. Onder het luiden van het stadhuisklokje werd hij tot buiten de Utrechtse Poort geleid.
______________________________________

Onderschriften bij foto's:
Blz. 75
De hedendaagse Naardense kanonniers, hier in actie op de westelijke lage flankvan het bastion Turfpoort, maken nog steeds gebruik van materialen zoals beschreven in dit artikel. Naast de bulderende twaalfponder staat een mand met kardoezen. De lange stokken die de kanonniers hanteren, dienen om de kruitlading in de loop van het kanon te schuiven. De witte lap links van de mand is een natte schapenhuid warmee de loop geregeld moest worden afgekoeld.
Blz. 76
Een van de plaatsen delict in dit verhaal, het uit 1688 daterende 'sLands Magazijn tussen het bastion Oud-Molen en de Nieuwe Haven. Bekend als Arsenaal. (zie foto 1)
Blz. 77
De steeg achter het Vliegend Hert, waar de Naarder kraien een deel van de gestolen waar hadden verborgen. (zie foto 4)
Blz. 78
De in 1685 gebouwde en in 1915 afgebroken Amsterdamse Poort die Kees de Puttenboer in het donker met paard en wagen stapvoets passeerde om te trachten de handel onopgemerkt de stad uit te voeren.
Blz. 79
SIGNALEMENTEN.
Gedrukt opsporingsbericht.
Blz. 80
De schepenrechtbank in de Raadzaal van het Stadhuis, waar enkele schavuiten uit dit verhaal werden berecht. Schilderij van H.F.C. ten Kate uit 1867.
Blz. 81

-------------------------------------


In het archief van Stad en Lande van Gooiland ligt onder nr. 3790: Circulaire met een lijst van dserteurs uit 's Komnings Armee sedert 10 maart 1807. Gedrukt 5 juni 1807



_____________________________
F.J.J. de Gooijer
startpagina: http://gooijer.nl.jouwpagina.nl

-------------------------------------------



Schout zoekt naar verdwenen kanon


Steeg achter herberg


Naarden: Het Arsenaal en zeesluis


Artikel links



Geplaatst op 07 december 2015 13:00 en 6301 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_





_
Ofsen  
23 mei 2010 15:39
weer een heel interessant artikel van jouw hand. wat een tijd was het toen. vuursteen om je geweer af te laten gaan en dan die verhoren en geselingen.

Gooilander  
23 mei 2010 18:38
Dag Ofsen,

Tegenwoordig lopen allerlei rebellen rond met een machinegeweer.
Iemand daarmee doden is tegenwoordig een peulenschil. Het is duidelijk waarom de 80 jarige oorlog zo lang diuurde. In die tijd duurde het wel even voordat je een geweer of een kanon kon afschieten.

vriendelijke groet
Frans
_