Delen     Populaire blogs     Volgende blog Ľ
Blog maken     Inloggen
_
_
GOOILAND
Geschiedenis van Gooiland van 900 tot 2007
_
Home__Weblog__Prikbord__Fotoblog__Videoblog__Foto's__Links__Gastenboek__Vrienden__Zoeken__Tip__Login
_

Welkom op mijn Weblog


http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=44460



Mijn Profiel

gooilander
Ik ben nu offline

• Mijn profiel
• Privť bericht sturen
• Als vriend toevoegen

Toevoegen als weblog vriend






Zoeken in Google
_



CategorieŽn Overzicht




Laatste Weblog artikelen




Fotoboeken


ERFGOOIERS (89)
_
FAMILIE (1)
_

FAMILIE (2)
_
FAMILIE (1)
_






Weblog Vrienden


Nog geen weblog vrienden toegevoegd.



Gastenboek berichten

David Hughes
20 oktober 2017 07:22
_
Heb je dringende leningen nodig om je financiële problemen op te lossen? Indien geïnteresseerd; neem dan contact met ons op via; E-mail: Paydayloans@li ve.com Telefoon: (512) 850-4970

Lieneke Opmeer
08 juni 2017 10:00
_
Deze pagina kwam tegen toen ik op zoek was naar de familie Majoor en met name Machiel Janszoon Majoor uit Laren. Hij is mijn overgrootvader, zijn dochter Engelina is mijn oma. Ik ben ook vernoemd naar haar. Verder ben ik heel erg benieuwd of er meer informatie over mijn overgrootvader bekend is. lienekeopmeer@ hotmail.com

Hans Klinkenberg
25 maart 2016 20:58
_
Joaox@live.nl




Watskeburt Op 50plusser.nl

Door Billy om 10:25
_
Nieuwe Foto van de dag geplaatst

Door Peter Werkhoven om 10:25
_
Peter Werkhoven Online

Door Billy om 10:24
_
Billy Online

Door Annelies1 om 10:24
_
Annelies1 Online

Door Shyne om 10:24
_
Shyne Online

Door lou45 om 10:23
_
Nieuwe Foto van de dag geplaatst

Door SiebevanderBij om 10:23
_
Nieuwe Foto van de dag geplaatst

Door lou45 om 10:23
_
Lou45 Online





_

Andere artikelen



Drie 18e eeuwse Gooilandkaarten


GOOILANDKAART UIT 1723

Vervolg op ‘OUDSTE KARTERING VAN HET GOOI’

Gooilandkaart van 1709

Begin 18e eeuw bestonden er een aantal landkaarten van Gooiland. (a) Deze waren echter niet erg nauwkeurig.
Na voorafgaande kartering werd in 1709 de eerste redelijk op schaal vervaardigde kaart getekend.(b) Deze werd vervaardigd in opdracht van de Gooise stads- en dorpsbestuurders. Ze werden daartoe gedwongen door de gewestelijke overheid. Tussen het lokale bestuur en de eigenaar van Oud Bussem, Hinloopen, werd een proces over gebruiksrechten gevoerd. De Staten van Holland wilden meer duidelijkheid verkrijgen over het vruchtgebruik van de meenten en heidevelden in het Gooi.
De Gooise bestuurders namen aanvankelijk in april 1709 contact op met de landmeter Maurits Walraven. Om onduidelijke redenen zag men van hem af en koos men voor landmeter Justus van Broekhuysen.
Na de metingen tekende Van Broekhuysen minitieus de 'Caarte van Goyland'. Eind november 1709 ontvingen de Staten van Holland de kaart. Waarschijnlijk had Van Broekhuysen hoofdzakelijk de erfgooiersgronden opgemeten. Het doel was namelijk om de ligging en grootte van deze terreinen aan te geven. Dit was de eerste keer, dat het gehele Gooi op redelijke schaal in kaart werd gebracht. Op de oorspronkelijke kaart kwam dit overeen met een schaal van circa 1 : 14.400.

Kritiek op de kaart

Na het gereedkomen van de kaart kwam er kritiek uit de verwachte hoek. Hinloopen gaf commentaar en liet de erfgooiers gronden nameten. Hiervoor koos hij .... Maurits Walraven.
Een zinsnede uit een akte luidde: 'Laeten examineren bij Landmeter Maurits Walraven, die tot maeken van zelve (kaart) eerst was aengenomen, dogh weer afgedanckt, heeft mij de zelve Hr. Hinlopen onder andere verseckert'. (c)
Of het rancune was of anderszins, Walraven 'ontdekte' 13 percelen, die volgens hem niet goed waren opgemeten. Bovendien waren de oppervlakten niet goed opgeteld. Tevens vond hij dat de 'Hilversume Weijden' te groot waren en 'het streekt in 't leven (in werkelijkheid) meer zuidoostelijk als op de Caart werd vertoont'.
Toen Walraven's verbeterde versie in 1723 gereed kwam, had hij slechts van twee percelen de grootte gewijzigd. Zelfs de werkelijke oppervlakte bleef gelijk, nadat Walraven de optelfout gecorrigeerd had.
Ook Thierens, de secretaris van Stad en Lande, liet zich niet onbetuigd. Hij wees Boelhouwer erop, dat Hinlopen volgens de kaart ten onrechte Een tot anderhalve morgen te veel zou bezitten.

De nieuwe grens tussen Gooiland en het Sticht

Van de kaart uit 1709 maakte Walraven een verbeterde uitvoering. Aan het tot stand komen van deze kaart werd tussen de jaren 1719 en 1723 gewerkt. d)
Voorafgaande aan deze kartering had Walraven samen met Justus van Broekhuysen de oostgrens opnieuw gemeten en getekend. (e) Daarom droeg het nieuwe exemplaar de titel: 'GOYLANDT, met de Nieuwe Limiet-schijding tussen Goijlandt en het Sticht van Utrecht - volgens de Conventie in dato July Ao 1719'.
Om de grens voorgoed vast te leggen waren er vanaf de Leeuwenpaal twee en twintig grenspalen geplaatst. De palen 1 tot en met 3 volgden de Gooiersgracht, die al eeuwen tevoren als 'Limiet­schijding' was gegraven. In de grenslijn kwamen enkele knikken voor. Deze stonden van ouds te boek als 'inschinkeling'. (f) Verder waren de palen in zuidelijke richting in de hei geplaatst tot grenspaal 16. Bij dit punt 'alwaar sijn gevonden dreye steenen' (de oorspronkelijke grensstenen) boog de grens naar het westen. Grenspaal 22 verrees als laatste bij de Egelshoek. Zowel de nummers van de palen als de onderlinge afstanden vermeldde Walraven op zijn kaart.
Kennelijk kregen de twee rivalen bewust gezamenlijk de opdracht tot de grensmeting. Zo konden zij objectief de belangen van zowel het Gooi als het Sticht dienen. Walraven werd namelijk anno 1690 in Amsterdam als landmeter toegelaten, terwijl Van Broekhuysen zijn aanstelling in 1696 kreeg.

De kaart van Walraven

Oppervlakkig gezien kopieerde Walraven slaafs het werk van zijn voorganger. Gooiland situeerde hij op dezelfde manier. Hij nam de perceelnummering plus de kleuren en de lijst met oppervlakten over. Alleen de grootte van twee percelen paste hij zodanig aan, dat het totaal van de 37 stuks gelijk bleef. Een bewijs hoe 'gezocht' zijn in 1709 gevonden '13 foute percelen' waren. Wel corrigeerde hij de optel fout van Justus van Broekhuysen.
Walraven hield ongeveer dezelfde schaal aan, maar duidde deze aan met twee schaalbalkjes. Een van 500 Rijnlandse Roeden en de andere van 500 Gooise Roeden. Oorspronkelijk was 1 duim op de kaart in werkelijkheid 100 roe oftewel 14400 duim. Na eeuwen krimpen van de kaart bleek dit bij nameting circa 1 : 14800 te zijn.
De kaarten van 1709 en 1723 verschilden echter op belangrijke punten. Allereerst de 'juist' opgemeten oostgrens. Verder de verbeterde aanduiding van de dorpen. Hiervan tekende Walraven slechts de kerktorens en het wegennet van de dorpskernen. Hij paste bijna zeker driehoeksmeting via de torens toe. Een vergelijking tussen de ligging van de eeuwenoude kerken met een moderne kaart toonde dit aan. Zowel de onderlinge positie als de afstanden klopten redelijk.
Hetzelfde gold ook voor de ligging van de grenspalen, 's-Gravelandse kavels, Hakkelaarsbrug en andere markante punten. Walraven gebruikte dus niet alleen een meetketting, maar ook een kompas.

De kaart van Post

'De Nieuwe kaart van Gooilandt' uitgegeven door de gebroeders Ottens, naar een kopergravure van H. Post, verscheen omstreeks 1725/40. Dit exemplaar werd opgedragen aan Hendrik Bicker, waarvan aangenomen kan worden dat hij ook de opdrachtgever was.
In 1725 liet Bicker op de Tafelberg bij Blaricum een ronde steen plaatsen. Daarop stonden de omliggende nederzettingen en de windstreken gegrift. Deze 'windroos' prijkte dan ook op de kaart. In feite kopieerde Post het werk van Walraven, maar dan op de kleinere schaal 1 : 25000. Hierdoor en door de aparte inzet van de 'Maatlanden' verkreeg hij een handzaam formaat van 51 x 81 cm. (g) Het resultaat was als wandversiering meer geschikt dan voor praktisch nut.
Het geheel was voorzien van kleurtjes. Hiermee werd het onderscheid tussen de grondsoorten of gebruik aangegeven. Bijvoorbeeld: weiland - lichtgroen; venen - paars; bossen - donkergroen. Die bossen bevonden zich hoofdzakelijk in de door Post zeer gedetailleerd aangegeven landgoederen.
Een zo'n buitenplaats, gelegen in 's-Graveland, was van Bicker. Trots liet hij zijn naam en functie 'Fiscael' drukken in de plattegrond van zijn kavel. Voor zijn kennissen en zakenrelaties een prachtig 'relatiegeschenk'.De kaart mocht wel minder professioneel zijn dan de voorgaande, maar door de grotere verspreiding kwam deze onder ogen van een breder publiek. (h) Voor algemeen gebruik was dit de enige behoorlijke topografische voorstelling van het Gooi tot 1843. In dat jaar liet notaris Albertus Perk een soortgelijk eigentijds exemplaar drukken.

------------------------------------------
NOTEN:
a) OUDSTE KARTERING VAN HET GOOI http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=20977@OUDSTE_KARTERING_VAN_HET_GOOI_
b) Caarte van Goyland Ao 1709: ARA Hingman 2592. c) Archief van de Rekenkamer der Domeinen, inv. Nr. 755 bis Map 1 dd. 1709.12.12 d) GOYLANDT met de Nieuwe Limiet-schijding tussen Goylandt en het Sticht van Utrecht Ao 1723: ARA Hingman 2595 (schaal 1 : 14.400) Afbeeldingen van de kaart: 1 t/m 6

e) Limietscheijdinge tusschen Goijlandt, ende Stigt van Utrecht na conventie van Ao 1719: ARA Hingman 2594 (schaal 1 : 2800)

f) Inschinkeling, zie Woordenboek der Nederlandse Taal: Van Inschinkelen, Inspringende (scherpe) hoek; ook de daartoe besloten inham of hoek lands.

g) A.C.J. de Vrankrijker - Toelichting bij de oude kaart van het Gooi. 'Nieuwe Kaart van Gooilandt' circa 1725: ARA Hingman 2578.

h) Nieuwe Kaart van Gooiland als meede van Mynden ende Loosdrecht. Een afbeelding van deze kaart van Gooiland staat bij WIKI pedia. Het Gooise gedeelte is waarschijnlijk afgeleid van ARA Hingman 2578.

--------------------------------------

AFBEELDINGEN GOOILANDKAART 1723

1. GOOILANDKAART UIT 1723

2. NAARDEN 1723: Vestingstad omringt door dubbele grachten en gelegen aan de Zuiderzee

3. BUSSUM 1723: Boerendorpje omringt door Enghen (akkers)

4. HUIJSEN 1723: Boerendorp gelegen aan de Zuiderzee, ontwikkelde zich later tot vissersdorp.

5. BLARICUM EN LAREN 1723: Boerendorpen omringt door Enghen (nengen)

6. HILVERSUM 1723: Dorp van schapenhouders en wevers, omringt door akkers en heide

_____________________________________________

F.J.J. de Gooijer
http://gooijer.netfirms.com/
startpagina: http://gooijer.nl.jouwpagina.nl/

Voor afbeeldingen en foto's, zie:http://gooiland.vijftigplusser.com/ ______________________________________________

Repertorium van Nederlandse kaartmakers 1500-1900 [Samengesteld door: Marijke Donkersloot-de Vrij, Utrecht 2003] http://www.maphist.nl/Repertorium_van_Nederlandse_kaartmakers.pdf __________________________________________________


_____________________________________

OVERZICHT GOOISE GESCHIEDENIS


http://www.blogger.com/profile/03693045962620150349


http://www.blogger.com/profile/03700167267440969917



NAARDEN 1723: Vestingstad omringt door dubbele grachten en gelegen aan de Zuiderzee.


BUSSUM 1723: Boerendorpje omringt door Enghen. (akkers)


HUIJSEN 1723: Boerendorp gelegen aan de Zuiderzee, ontwikkelde zich later tot vissersdorp.


BLARICUM EN LAREN 1723: Boerendorpen omringt de Enghen (nengen).


HILVERSUM 1723: Dorp met schapenhouders en wevers, omringt door akkers en heide.


Gooilandkaart door Ottens uit ca. 1725-1740


Cartouche op


Artikel links



Geplaatst op 29 mei 2014 15:07 en 9672 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_





_
Benneke  
08 jun 2007 17:14
Hallo Frans,
Leuk om te lezen dat een conflict over het gebruik van grond de reden is geweest het Gooiland in kaart te zetten.
Zo zie je maar dat kleine oorzaken soms leuke gevolgen hebben.
Groet van
Benneke

Redone  
08 jun 2007 17:35
Tjonge wat maak jij er een werk van Frans, maar leuk om te lezen.
Hartelijke groeten Ria
_





_
Ladybird50  
08 jun 2007 18:59
Hallo Frans,
Was weer even op je web,
wens je een fijn weekend toe.
Groetjes Els(Lady)


Gooilander  
30 okt 2007 12:49
Hallo heer Boelhouwer,
De Huizer Schepen Lambert Rijcksz Lustigh (1654-1727) schreef ca. 1708 een brief aan de Hilversumse buurmeester Boelhouwer. (zie brief in het Erfgooiersarchief)
Uit de brief bleek dat hij deze Boelhouwer persoonlijk kende. Buurmeester Boelhouwer assisteerde als landmeter de kaartenmaker Justus van Broeckhuyzen. --- Op deze weblog staan kaartfragmenten van de Gooilandkaart uit 1723. Deze kaart komt praktisch overeen met de kaart van Broekhuyzen uit 1709. ---
Uitgebreide informatie over de Gooilandkaarten van 1709 en 1723 (en Boelhouwer) staan op mijn weblog: http://topo-maps.blogspot.com --
Groeten,
Frans
_





_
Gooilander  
01 nov 2007 12:25
Antwoord aan Lucas: ---
Op WIKI pedia staat een afbeelding van de kaart: 'Nieuwe kaart van Gooiland als meede van Mynden ende Loosdrecht'. Het Gooise gedeelte van deze kaart is waarschijnlijk overgenomen van 'Nieuwe Kaart van Gooiland' (gebr. Otten 1725/1740) ARA Hingman 2578. Wanneer en hoe deze kaart tot stand is gekomen is te zien en te lezen op deze weblog: 'Drie 18e eeuwse kaarten van Gooiland'
--- Frans

Gooilander  
25 sep 2008 16:58
Hallo Lucas,
-- Vandaag heb ik een antieke landkaart van Gooiland (uit ca. 1740) toegevoegd. Op de rechteronderzijde staat een mooie cartouche met de naam van de opdrachtgever en de cartograaf.
-- De kaart is opgedragen aan de Amsterdamse regent Hendrick Bicker. De makers van de gedrukte kaart zijn de gebroeders Otten.
Hendrick Bicker bezat begin 18e eeuw een landgoed in 's Graveland. Op de Tafelberg van Blaricum liet hij een hardstenen orientatieschijf plaatsen. Op de kaart staan in een cirkel de richtingen naar verschillende steden en dorpen aangegeven. Een soort vroege ANWB wegwijzer.

Groet
Frans
_





_
Agaaths-weblog.1  
01 jan 2010 17:52
Frans als jer er een update opzet, kun je beter de antwoorden uit 2007 verwijderen en net doen alsof je deze er weer opnieuw opgezet hebt, niemand die daar notie van heeft en is toegestaan, gelukkig nieuwjaar met de beste wensen natuurlijk en denk aan je gezondheid, li gr agaath

Gooilander  
01 jan 2010 20:33
Dag Agaath,
Ook de beste wensen voor 2010. Vooral GEZONDHEID en GELUK !!!
-- Even iets over het in herhaling vallen: Af en toe vind ik nieuwe gegevens en daarmee vul ik mijn oude weblogs aan. Iedereen mag gerust van mij weten dat de weblog uit 2007 stamt.

Met vriendelijke groeten,
Frans
_





_
Willem.J.1  
01 jan 2010 23:32
Ben gek op die oude kaarten! Kom ik alweer mijn moeders meisjesnaam tegen...blijft grappig en het is toch duidelijk een Gooise naam.

Gooilander  
02 jan 2010 00:39
Dag Willem J,
-- Tot mijn spijt heb ik geen vermelding gemaakt van de hulp die Van Broekhuysen kreeg van genoemde Boelhouwer. Ik heb zelfs de brief in mijn handen gehad die Lambert Rijcksz Lustigh geschreven had aan zijn vriend Van Boelhouwer. Boelhouwer is waarschijnlijk als vertrouwenspersoon meegestuurd met de landmeter Van Broekhuysen.
-- Het zou aardig zijn als de Hilversumse Boelhouwer familie was van de moeder van Willem J.

met vriendelijke groeten,
Frans
(Lambert Rijcksz Lustigh, Schepen van Huizen, was de enige 17e/18e eeuwse Gooise kroniekschrijver waarvan het uitgebreide werk is behouden gebleven)
_





_
Gast  21 feb 2012 12:17
Ik heb ontzettend veel aan uw werk gehad voor mijn aardrijkskunde werkstuk over Erfgooiers!

Gooilander  
21 feb 2012 16:24
Hallo Gast,

Wat leuk dat je een werkstuk hebt gemaakt over de Erfgooiers-gronden. Jammer dat je het niet aan mij toestuurt. Ik ben nieuwsgierig.

met vriendelijke groeten,
Frans de Gooijer
_