Delen     Populaire blogs     Volgende blog Ľ
Blog maken     Inloggen
_
_
GOOILAND
Geschiedenis van Gooiland van 900 tot 2007
_
Home__Weblog__Prikbord__Fotoblog__Videoblog__Foto's__Links__Gastenboek__Vrienden__Zoeken__Tip__Login
_

Welkom op mijn Weblog


http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=44460



Mijn Profiel

gooilander
Ik ben nu offline

• Mijn profiel
• Privť bericht sturen
• Als vriend toevoegen

Toevoegen als weblog vriend






Zoeken in Google
_



CategorieŽn Overzicht




Laatste Weblog artikelen




Fotoboeken


FAMILIE (1)
_
ERFGOOIERS (89)
_

FAMILIE (2)
_
FAMILIE (1)
_






Weblog Vrienden


Nog geen weblog vrienden toegevoegd.



Gastenboek berichten

David Hughes
20 oktober 2017 07:22
_
Heb je dringende leningen nodig om je financiële problemen op te lossen? Indien geïnteresseerd; neem dan contact met ons op via; E-mail: Paydayloans@li ve.com Telefoon: (512) 850-4970

Lieneke Opmeer
08 juni 2017 10:00
_
Deze pagina kwam tegen toen ik op zoek was naar de familie Majoor en met name Machiel Janszoon Majoor uit Laren. Hij is mijn overgrootvader, zijn dochter Engelina is mijn oma. Ik ben ook vernoemd naar haar. Verder ben ik heel erg benieuwd of er meer informatie over mijn overgrootvader bekend is. lienekeopmeer@ hotmail.com

Hans Klinkenberg
25 maart 2016 20:58
_
Joaox@live.nl




Watskeburt Op 50plusser.nl

Door IneMaartje om 00:30
_
Nieuwe Reactie geplaatst

Door IneMaartje om 00:29
_
IneMaartje Online

Door elvira om 00:19
_
Elvira Online

Door Cassandra1 om 00:19
_
Cassandra1 Online

Door Andre1960 om 00:13
_
Nieuwe Foto van de dag geplaatst

Door Eenzamefietser75 om 00:09
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst

Door Andre1960 om 00:07
_
Nieuwe Foto van de dag geplaatst

Door Eenzamefietser75 om 00:05
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst





_

Andere artikelen



Messentrekkerij in Bussum - Bronvermeldingen


Bekkensnijden. ( foto Jef de Jager)

BRONNEN:
Criminele Rol van het rechtsgebied van Naarden, dat ook omvatte de dorpenHuizen, Blaricum, Laren, Bussum, Hilversum en 's-Graveland.OAN 3054 Naarden Criminele Rol verdeeld in fiches.

____________________________


OAN 3054 fiche 02.05.1768 - 12.09.1770

4 juni 1770

Mijne Heeren,

Ingevolge het bij ons gesolveerde hebben wij niet in .... Ued. te

informe­ren van het volgende geval namelijk

Dat op 4 juni 1770 tussen de soldaat in questie, alhier genaamt Thomas Delva (van de compagnie Invalide) welke sig te deze tijd te Lage Bussum, een gehugt onder de juresdictie dezer Stad gelegen, bevond, en ses Huyser boeren eenig verschil is ontstaan, 't welk tot gevolg heeft gehad dat sij te samen handgemeen zijn geraakt, en de messen getrokken hebbende de voorn soldaat in sijn kleeder eenige snijden, als ook eenige ligte quatsuren in sijn hoofd soude gekregen hebben.

De Heer Commandant deser Stad heeft daarop op de gen. soldaat in arrest doen nemen, en na 't passeren van een verklaring, hier nevens gevoegd, contieerde het gepasseerde, ontslagen en vervolgens aan den Heer Cornelis

Haack Stedehouder van den Heer Baliuw en Gijsbert de ..... overgegeven om tegen de gem. Huyser boeren te procederen.

Den gem. Heer Stedehouder heeft, soo wij geinformeerd zijn, daarop deze zaak met gem. Huyser boeren voor een seecker somme van penningen afgemaakt, en heeft desniettegenstaande aan den Heer Commandant bij missive te kennen gegeven, dat hij sig dese Zaak als behorende tot de regtbu.t.. (rechtsge­bied?) en Bevoto Crimineels in sig hebben, sig niet

konde aantrekken maar ..... onverlaat aan Heer Burgem. en Schepenen dezer Stad.

De Heer Commandant heeft sig daarop aan ons geadresseert, en niet alles de verklaring van de voorn. soldaat Thomas Delva maar ook de missive van de Heer Stedehouder copielijk doen overgen., met en beneffens de missive opielijk hier nevens gaande.

Wij hebben hierop alle de ..... die wij maar enigsints hebben kunnen ontdekken, dat van het voorn. geval eenige kennis hadden, voor ons doen compareren, en sijn door de selve geinformeerd, dat de gem. boeren op de voorn. Bussummer Kermis in de herberg van de wed. Jan van Soest aan het

danssen sijnde de voorn. Thomas Delva hadde begeerd meede te danssen; dat hij sulks niet hebbende willen toestaan, en hij egter bij sijn voornemen en begeert pesisteerende daer over quastie is gereesen, welke tot gevolg heeft gehad, dat de soldaat een klap soude gekreegen hebben, en dat dan op soo wel de soldaat als de boeren hunne messen hebben uijtgehaald en eijdelijk de voorn. soldaat de deur van de herberg hebben uijtgedreeven;

dat na het voorn. geval de voorn. ses Huyser boeren zig in twee partijen hebben gesepareerd, en drie aan drie zijn gaan eeten ten huijse van differente persoonen te Bussum. Dat de eene partij uijt het huijs daer sij sig om te eeten bevonden, een van hun drieen heeft afgesonden om twee vlessen wijn uijt de herberg te haalen. Dat de voorn. soldaat Thomas Delva die persoon ontmoet is, en na het schijnt denkend nu beter courage te hebben, om sig te revengeeren tegen een als ligter ses, die persoon heeft

geattaqueerd in soo verre dat hij hem onder de voet gekreegen heeft; dog op het geroep door deselve gemaakt de twee andere boeren, als geschiedende de attaque, nabij het huijs daer sij sig bevonden toeschietende hebben deselve hunne makker ontset.

Dat daar aldus bij ons bevonden sijnde, hebben wij dese saak als

behoorende tot onse coquistie, ingevolge de ordre costuum alhier bij ons en onse voorvaderen geobseveerd, na dat wij de Huyser boeren voor ons hadden doen compareren afgedaan, en deselve boeren met een geldboete gemaleteerd en dan voorn. door onse secretaris en de Heer Commandant deser Stad kennisse doen geeven, niets anders verwagtende als dat dan daer meede

dese saak geeijndigt soude sijn. Dog tot onse groote verwondering (bij aldien wij wel geinformeerd zijn, heeft welgen. Commandant goedgevonden sig van voorn. geval kennisse te

geven en sijn Hoogheijd, is klagte gedaen, dat dese Zaak , nu volgens het voorn. van de soldaat voorkomt swaer te zijn, hoewel sig in effecte niet anders is als hierboven gemeld staat. Soo ligtelijk was afgedaan, welke klagten schijnen gesteld te zijn in handen van de Ed. Mog. Heren van den Hoove; immers wij hebben op den 12 september 1770 van de Hoog Mog.

ontfan­gen eene missive lopende hier nevensgevoegd waer wij in antwoord hebben geres... leerd (?) als bij copie meede hier nevens is blijkende.

En hoewel wij verwagt hadden dat deze Zaak hier meede afgedaan soude sijn, soo hebben wij in tegendeel intfangen een tweede missieve en Welge. Hoog Mog. gedateert 28 september 1770, waervan insgelijks copie hier nevens, bij welke ons geordeneert werd voldoend bewijs, dat wij bevoegde souden

zijn sodanige saeken als het voorgevallene met de voorn. soldaat en Huyser boeren op den 4 juni 1770 de plan en sonder figuur van vonnis af te doen.

---------------------------------------------------------------------

20 juni 1770

Informatie gedaen op ordre van den Colonel en commandant deses Stad Coen.van Gheel van Spanbroek ten overstaan van de ondergetek. officieren van de Compagnie Invalides alhier in Ganisoen aen den persoon van Thomas Delvasoldaat onder de gemelde Compagnie, tans arrestant in de Hoofdwagt.

Segt op maandag den 4 deeser geweest te sijn tot Bussum in het huys van Marretje van Soest, dat aldaer waaren geweest verscheijdene Huyser boeren, hem alle onbekent. Dat eene der gemelde boeren hem arrestant had afgenoomen sijn kan met bier zonder daer ... van hem permissie bekoomen te

hebben. Dat hij arrestant daerop aen gemelde boer had gesegt Drink maer op mijn Rekening, waerop de andere hadde gesegt voor rekening, of voor geen rekening, neem maer weg, dag dat den boer die hem zijn kan had weggenoomen, hem deselve na daer uijt gedronken te hebben, had weeder gegeven. Dat daerop alles weederom in rust was geraekt, dog dat een niet

daerna sonder dat daer eenige woorden waren voorgevallen hij arrestant een slag van agteren heeft ontfangen, soo hij meent van een der voorschreeve Huyser boeren, en wel van eene die geteekent is met een rode vlak in het aenge­sigt. Dat daerop omsiende sag dat verscheijden van gemelde boeren

het bloote mes in haer hande hadden waer meede sij ook op dat ogenblik hem attakeerden en alsoo hij sijn seijdgeweer net bij hem had, dat hij

genood­saakt was geweest een mesje dat in sijn sak had tot sijn defensie te gebruijken, met oogmerk om een passagie te maaken, om te kunnen ontvlugten. Dat hij ook daer in soo verre had geresserert (?), dat de vlugt had kunnen neemen in een huys daer neevens, booven in de haanebalen. Dat

hij daer bevond rechts in sijn aengesigt gekwets te sijn.

Dat de vrouw van Kees Perk, bewoonster van dat huys hem hadde afgeroepen en hem gesegt dat de boeren die hem hadden mishandelt al weg waren en aen hem verder ook had gegeeven brandewijn om sijn wonden af te waschen. Dat hij daerna is gegaan door het Dorp wandelen met sijn kinderen aen de hand

en komende bij de Cappel aldaer andermael door het selve volk weederom met messen is geattakeert en na weederom genoodsaekt sijnde geweest noodweerte doen eijndelijk sig heeft gesauveert in de kelder van Hendrik de Kleermaak­er vindende daer sig weederom opnieuw gewont met een steek in de

borst en nadat hij eenige tijd in gemelde kelder sig verborgenm had gehouden, heeft hij het dorp verlaten en is na Naarden gegaan. Eijndigende hij arrestant hier meede sijn verhael en het selve hem van woort tot woort sijnde voorgeleesen, verklaarde hij sulks alles de suyvere waerheijd te sijn resteerende des gerequereerd het selve met soleminele Eede te bevestigen

Aldus gedaen binnen Naerden, den 6 juni 1770

(was geteekent Joh. de Haen, P. Bakker

------------------------------------------------------------------

23 juni 1770

Aen den Agtb. geregte des Stad Naarden, dient tot informatie.

Dat ondergeschreven Corn. Brouwer Mr. Chirurgijn te Naarden op den 4 juni

s'avonds te Neegen uren heb verbonden den persoon van Thomas Delva soldaat

in de Compagnie Invalide garnisoen houdende te Naarden. Met vier ligten

wonden, als een [op] voorz voorhooft, en over de neus, een op[ seij van de

linkerborst, en een aan een vinger, sijnde alle dese wonden gesneden even

door de huijt, dus in 't minst niet gevaarlijk.

actum Naarden den 23 juni 1770 Corn. Brouwer Mr. Chirurgijn

--------------------------------------------------------------------------

25 juni 1770

Marretje Soest verklaard dat ten hare huyse tussen Tomas Delva en eenige

Huyser boeren questie is ontstaan. Dat sij der gem. Tomas Delva heeft

geraden om stil te sijn wijl sij hem sijde dat hij tegen de gemeld boer

niet ...... houden. Dat hij egter voortgaande met spreken, hij Tomas Delva

daarop een klap van een der Huyser boeren heeft gekreegen. Dat hoij Tomas

Delva daarop sijn mes heeft getrokken en dat gemelde boer ook daarop sijn

mes getrokken hebben en saam de deur sijn uytgeraakt.

Tijmen Schalk heeft gesien dat hij te bovengem,elde tijde de gem. Huyser

boeren met messen na de voorn Thomas Delva gesneeden hebben.

--------------------------------------------------------------------

Vergadering 26 juni 1770

Cornelis Jacob Ruyter gecompareerd sijnde, verklaard niet over het selve

geval quistie te hebben .....

verklaarde dat eenige Huyser boeren sijn vles wijn genomen en daar uyt

gedronken hebben en .... dan zijn wel 3 vlessen wijn gegr... hebben en

verder .....

Claas Jan Majoor verklarende dat een van de Huyser boeren hem Thomas Delva

een klap heeft gegeven en vervolgens alle te zamen op hem aangevallen

sijn.

Hendrik Vut alhier woonagtig verklaard van Ep Lambert gehoord te hebben

dat sijn soon Lambert een van de personen is geweest die bij 't gen. geval

is geweest, en dat deselven Ep Lambert van sijn soon geld en schulden

betaalt heeft.

---------------------------------------------------------------------

12.09.1770

Zes Huizer boeren ... tegen zeekere invalide Delva of Delvaat

(vervolg op de mishandeling van Delva)

(begraafboek ge­reformeerde kerk, begraven personen met de naam Delva:

Heijntje 03.11.1811, kind van Thomas 12.05.1764, kind van Thomas 22.01.22)

_______________________________________________________

ORA 3054 fiche 12.09.1770 - 27.09.1782

18.09.1770 Zes Huizer boeren (Delva mishandeling)

04.06.1771 Mishandeling Delva op de Bussummer Kermis van 4 juni 1770

_______________________________________________

ANDRIES SCHOENMAKER (1660-1735)

Oorspronkelijk handgeschreven manuscript dat de Hollandse dorpen en

stadjes beschrijft en afbeeldt. Het manuscript, twee dikke boekdelen,

berust in de Kon. Bibl. te Den Haag, afd. bijzondere collecties nrs.

78C54-55 met titel: Korte beschrijving van de steden, dorpen, herenhuysen

etc. van Westfries­land, Kennermerland, Waterland en Amstelland, benevens

het meeste gedeelte der selver afbeeldinge, of als het tegenwoordig is,

meest zelf na 't leven getekend en bijeen gebragt door Andries

Schoenmaker.

Deze Andries Schoenmaker was een bemiddeld lakenkoopman.

[In het tijdschrift van Oud Muiderberg van voorjaar 1999 staat een stukje

uit het manuscript van Andries Schoenmaker. Schoen­maker heeft omstreeks

1730 ook een tekening van Naarden en Bussum gemaakt. Hij heeft ook

geschreven over 'het jongspel' dat vroeger in Bussum werd gehouden.

Mogelijk heeft hij nog meer geschreven over gebruiken in het Gooi en/of

Naarden in het bijzonder.]

-----------------------------------------------

R.A.H. Collectie Perk inv. nr. 1

Historische aantekeningen, anekdoten ... Gooiland en omstreken

betreffende.

Omstreeks 1700 werden te Bussum nog jongspel gehouden, dit werd vooraf

bekend gemaakt, de meisjes die genegen waren een vrolijke avond te hebben,

gingen in twee rijen bij de deur staan, die binnen gingen namen een meisje

uit de rij en dansten er mede, beviel den vrijer het meisje, dan bleef hij

die avond met haar, anders bragt hij haar weder in de rij. De speellieden

zijn gewoonlijk 3 á 4 vrouwspersonen, die op een daartoe gemaakte verheven

plaats zitten, haar speeltuig is een langen sleutel waarmede zij aardig

weten om te gaan, ieder blijft dan zoo lang als het bestemde vaatje bier

duurt. "Dan leeg, dan wordt er afgeklopt dat het gelag uit is, die dan

blijven willen, betalen hin eigen gelag en blijven zoo lang zij willen.

Zelden eindigt deze vreugd zonder questie".

(zie O en L zaken fol. 88) Andries Schoenmaker.

Woordenboek der Nederlandsche Taal:

JONGSPEL: In Holland en Utrecht - voorheen - de naam voor eene vroolijke

bijeenkomst, met muziek en dans, van jonge mensen van beiderlei geslacht,

t.w. met kermis in de herberg; bij gelegenheid van groenmaakpartijen (met

groen versieren), of bruiloften enz...

__________________________________________________________

Ferdinand Huyck - Jacob van Lennep

- Tweede hoofdstuk

Waarin men lezen zal, wat in en voor de herberg te Soest voorviel

'maar phas op', voegde hij er fluisterend bij, 'dat je een mhes vraagt,

bij je hontbijt en je niet bedient van 't ghenige dat dhaar sthaat'.

'Hoe!' zeide ik met enige verbzaing; - maar, toen ik met de ogen de blik

van de raadgever volgde, vielen zij op een mes, hetwelk mijn overbuurman,

van wiens ongundtig uitzicht zo even gewag maakte, kort te voren met de

punt midden in de tafel had gestoken. te gelijker tijd herinnerde ik mij,

meermalen gehoord te hebben, hoe sommige liefhebbers van het edele

bekkesnijden, bijzonder in Eem- en Gooiland, gewoon waren hun messen in

herbergen en kroegen op een zichtbare plaats op te hangen, of in de tafel

te steken, en de onkundige of onvoorzichtige vreemdeling, die er zich van

bedienen wilde, of er slecht even naar keek, tot een gevecht te dagen.


Zie link met de Engelse vertaling over bekkesnijden: Cutting faces
___________________________________________________________

Die van Lage Bussum - J.V.M. Out

Hoofdstuk 10: LEVEN IN DE BROUWERIJ

Festiviteiten en hun gevolgen

De gestadige gang van zaken in het kleine dorp werd soms onderbroken door

gebeurtenissen, waarbij het hele dorp te loop liep.

Een vast terugkerend gebeuren was de jaarlijkse kermis, vol volkse

verma­ken, waarbij de herbergjes goed bezet zullen zijn geweest.

Dat dit alles niet altijd in alle rust verliep, leren ons de notulen van

de vergadering van de Naarder vroedschap van 18 september 1770. De heren

hadden een brief ontvangen van de president en raden van het gewest,

waarin geïnformeerd werd naar hetgeen er op de kermis in Bussum dat jaar

was voorgevallen. Op 4 juni was er in de herberg van Marietje van Soest

een meningsverschil ontstaan tussen 6 Huizer boeren en een zekere Invalide

(soldaat uit het korps Invaliden), die Delva of Delvaart heette. Dit

meningsverschil ontaardde al spoedig in een vechtpartij, waarin men niet

schroomde elkaar met messen te lijf te gaan. Gelukkig raakte niemand

daarbij ernstig gewond, maar de heren van het gewest wilden wel even weten

welke maatregelen de stad genomen had.(144) Aangezien de vroedschap al in

1642 (herhaald in 1764) een resolutie had uitgevaardigd, waarbij de

herbergiers in de juresdictie verplicht werden om van elke vechtpartij

binnen 24 uur melding te doen zal de Naarder stadsdienaar ongetwijfeld

reeds op onderzoek uitge­stuurd zijn en zal deze zaak wel op de

gebruikelijke manier afgehandeld zijn.

(144) GAN, C IV 3, blz. 161

Die van Lage Bussum. Op blz. 101 staat een kopie uit het Stads­arch.

Naarden van: Een gedrukte resolutie op 't vechten.

___________________________________________________________

Hoofdlijnen uit de ontwikkeling der rechtelijke organisatie in de

Noordelijke Nederlanden tot de Bataafse omwenteling

- door J.PH. Monté Verloren en J.E. Spruit

blz. 250

Ook tegen de bestaande rechtelijke organisatie rezen bezwaren, met name

tegen het beginsel, dat officieren van justitie van de opbrengsten van hun

ambt moesten leven. Schouten, baljuwen, drosten of hoe zij anders mogen

heten, hadden financieel belang bij de rechtspraak, omdat hun inkomsten

onder meer besonden uit een aandeel in de opgelegde boeten en uit de

rengsten van schikkingen getroffen ter voorkoming van een

strafvervolging.(136) Fockema Andrae zegt over deze

compositiebevoegdheid: 'Een zwak punt was het ... dat de officieren van

justitie veelal van de incidentele baten van hun ambt moesten leven en dus

bij al dan niet voorbrengen van zaken, gelijk mede bij de uitspraak, groot

financieel belang hadden. Ook waar de grenzen van het destijds betamelijk

geachte niet werden overschre­den, viel het soms moeilijk de schijn van

ongeoorloofde rechtsbinding te vermijden; en het stelsel moest een zekere

mate van corruptie ook bij de lagere opsporingsambtenaren in de hand

werken.(137)

__________________________________________________

Gerbrand Adriaansz Bredero 1585 - 1618

BOEREN-GESELSCHAP


Arent Pieter Gysen, met Mieuwes, Jaap en Leen,

En Klaasjen, en Kloentjen, die trocken t'samen heen

Na 't Dorp van Vinkeveen:

Wangt ouwe Frangs, die gaf sen Gangs, (5)

Die worden ereen.


Arent Pieter Gysen die was so reynt int bruyn, (6)

Sen hoedt met bloem-fluwiel die sat hem vry wat kuyn, (7)

Wat scheefjes en wat schuyn,

Soo datse bloot, ter nauwer noot

Stong hallif op sen kruyn.

enz


30

Aelwerige Arent, die trok het ierste mes

Tuege Piete Kranck-hooft en korselige Kes,

Maer Brangt van Kaallenes,

Die nam een greep, hij kreegh een keep,

Mit noch een boer vuf ses.


35

De Meuysjes die liepen, en lieten dat geschil,

Kannen noch kandelaers, noch niets stonger stil:

Maer Kloens die stack, en hil

Soo dapper uyt, dat een Veen-puyt

Daer doot ter aerden vil.


40

Symen nam de rooster, de beusem, en de tang

En wurpse Ebbert, en Krelis vuer de wang:

Het goetjen ging sen gangh,

Het zy deur 't glas, of waer 't dan was:

Mijn blijven was niet lang.


45

Ghy Heeren, ghy Burgers, vroom en wel gemoet,

Mijdt der Boeren Feesten, sy zijn selden soo soet,

Of 't kost yemant zijn bloet,

En drinckt met mijn een roemer Wijn:

Dat is jou wel soo goet.


50

't Kan verkeeren


(5) Bij het gansrijden werd een levende gans opgehangen; de langsrijdende

boeren moesten trachten haar kok af te trekken.

(6) soo reynt int bruyn: netjes op z'n stads gekleed.

(7) kuyn: luchtig

____________________

F.J.J. de Gooijer

http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=5870&MESSENTREKKERIJ_OP_DE_BUSSUMSE_KERMIS_

-------------------------------------------------

http://gooijer.netfirms.com

http://gooijer.nl.jouwpagina.nl

___________________________________________



Waarschuwing tegen het trekken van messen (1764)


BOEREN KERMIS


Artikel links



Geplaatst op 10 augustus 2014 13:53 en 3870 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_





_
Benneke  
06 dec 2012 16:10
Weer leuk om te lezen Frans.

Een groet van Benneke

Gooilander  
06 dec 2012 22:16
Hallo Ben,

Mijn oude computer is bijna versleten.
Ik heb een laptop met windows 8 gekocht. Dat wordt uitproberen.

groet
Frans
_