Delen     Populaire blogs     Volgende blog Ľ
Blog maken     Inloggen
_
_
GOOILAND
Geschiedenis van Gooiland van 900 tot 2007
_
Home__Weblog__Prikbord__Fotoblog__Videoblog__Foto's__Links__Gastenboek__Vrienden__Zoeken__Tip__Login
_

Welkom op mijn Weblog


http://gooiland.vijftigplusser.nl/?page=article&warticle_id=44460



Mijn Profiel

gooilander
Ik ben nu offline

• Mijn profiel
• Privť bericht sturen
• Als vriend toevoegen

Toevoegen als weblog vriend






Zoeken in Google
_



CategorieŽn Overzicht




Laatste Weblog artikelen




Fotoboeken


ERFGOOIERS (89)
_
FAMILIE (1)
_

FAMILIE (2)
_
FAMILIE (1)
_






Weblog Vrienden


Nog geen weblog vrienden toegevoegd.



Gastenboek berichten

Natasja
26 november 2018 21:06
_
Beste Meneer de Gooijer, Mijn voorvader is Gerrith Steevensz Monkije, en ben zo benieuwd hoe onze achternaam veranderde van Monkije naar uiteindelijk Wortel. Heeft u of iemand op dit forum misschien een idee? Met vriendelijke groeten, Natasja

David Hughes
20 oktober 2017 07:22
_
Heb je dringende leningen nodig om je financiële problemen op te lossen? Indien geïnteresseerd; neem dan contact met ons op via; E-mail: Paydayloans@li ve.com Telefoon: (512) 850-4970

Lieneke Opmeer
08 juni 2017 10:00
_
Deze pagina kwam tegen toen ik op zoek was naar de familie Majoor en met name Machiel Janszoon Majoor uit Laren. Hij is mijn overgrootvader, zijn dochter Engelina is mijn oma. Ik ben ook vernoemd naar haar. Verder ben ik heel erg benieuwd of er meer informatie over mijn overgrootvader bekend is. lienekeopmeer@ hotmail.com




Watskeburt Op 50plusser.nl

Door barth. om 03:42
_
Barth. Online

Door jjacqueline om 02:50
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst

Door barth. om 02:23
_
Barth. Online

Door jjacqueline om 02:12
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst

Door jjacqueline om 01:15
_
Jjacqueline Online

Door C.S. om 01:07
_
C.S. Online

Door elvira om 01:04
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst

Door elvira om 01:03
_
Nieuwe Forum reactie geplaatst





_

Andere artikelen



GOOIS MATENSTELSEL TOT CA. 1800


Vergelijking tussen Gooise en Rijnlandse maten

CHAOTISCH STELSEL VAN MATEN EN GEWICHTEN

Voordat het tiendelige stelsel werd ingevoerd, bestond er in 'Nederland' geen eenheid van maten en gewichten. Iedere streek, stad of dorp hield er een eigen stelsel op na. Hieronder staan twee voorbeelden van de chaotische toestanden op het gebied van maatvoering, die alleen al in Gooiland voorkwamen.

Gebruikte maten in de Maten.

Ten oosten van Huizen en ten noorden van Blaricum lagen aan de Zuiderzeekust de buitendijkse Maatlanden. (1) De Maten en Aangerechten achter de zomerdijk vormden een grote vlakte. Zij waren onderling verdeeld door een maatsloot en gezamenlijk gescheiden van de Meent door een grenssloot. Binnen ieder maatland waren sloten noch hekken, de eigendom-percelen waren alleen schriftelijk vastgelegd. Deze kavels waren zeer smal en lang, bijvoorbeeld in de Aangerechten ca. 9 m breed en ca. 700 m lang. Iedere winter liet de zee niet alleen vruchtbare klei op het land achter, ook de sloten slibden dicht. De afwatering verliep matig en daarom bleef het grasland ook in het voorjaar lang dras, waardoor het niet geschikt was voor beweiding, maar alleen als hooiland.
Zoals er een instelling was voor de zomerkade, was er ook een beheersorgaan voor het gebruik van de Maatlanden. Door de Gooise burgemeesters werden, voor de tijd van vier jaar, schaarmeesters gekozen uit de ingelanden. In de Laardermaat, Hilversummer Bovenmaat en Bijvang drie, in de overigen twee. De schaarmeesters moesten onder andere zorgen voor de grenspaaltjes, die voorzien van een nummer,ieders eigendomsperceel aangaven (2). Deze houten paaltjes, een halve meter boven het maaiveld, stonden in en aan de zuidkant van de Maten langs de grenssloot. Ieder voorjaar moest, voordat met het grasmaaien voor de hooibouw begonnen werd, ieders bezit aangeven worden. De schaarmeesters benoemden voor dit werk grasbazen. Hun taak was het uitmeten en afbakenen van ieders perceel. Uitgaande van de grenspaaltjes werd dit uitgezet door middel van stevige rietstengels die in de grond werden gestoken. De laatste grasbaas, Adrianus Jacobz Schipper uit Huizen, moest in 1937 deze werkzaamheden staken door de gewijzigde omstandigheden (3).Er bestaat nog steeds een notitieboekje uit 1843 van schaarmeester Hendrik Rigter en zijn ondergeschikte grasbazen Lambert Spil en Jacob Schipper (4). Alle Aangerechten, Maten en overige kampen met hun eigenaren staan daarin vermeld.Tevens is de grootte van ieders bezit aangegeven en ook de ligging ten opzichte van de markeringspaaltjes. De aangegeven oppervlakte eenheden stammen nog uit de periode van vóór 1820, terwijl na die tijd het huidige metrieke stelsel is ingevoerd. Eigenaardig is, dat in diverse maatlanden onderling zeer afwijkende eenheden werden toegepast. In het ene stuk worden de oppervlakten opgegeven in voeten, terwijl ze elders staan in dammaeten, zwadden en akkers (5). Mogelijk waren de afwijkende eenheden het gevolg van onderling verschillende juresdicties waarin de Maatlanden verdeeld waren. De oeroude maataanduidingen waren gebaseerd op het gebruik als hooiland, evenals de verdeling in lange stroken.
De zwad was oorspronkelijk de benaming voor een zeis en werd daardoor de oppervlakte voor een lange strook ter breedte van een regel afgemaaid gras in een slag heen en weer van de zeis.
De dammet of dammmaet was oorspronkelijk een dagmaat, dus zoveel als een man in één dag kon maaien. In 1720 maakte de Huizer Lambert Rijcksz Lustigh een lijst op met de verschillende oppervlakten van de Maatlanden. Niet alleen tijdgenoten, maar bestuurders door de eeuwen heen, konden niet goed wijs worden uit deze warboel. Een antwoord op een verzoek om duidelijkheid van de overheid in 1823 luidde:
"Ronduit gesproken is het bepalen der metrieke maat in deze gemeente (Naarden) in Openbare Akten, zoo lange de nieuwe Cadastratie niet is geschied, eene hersenschim".
Als onbegrijpelijk voorbeeld gaf men aan:
"En dan noch eindelijk heeft men eene maat van Groenlanden agter Huyzen gelegen en welke noch slegs in voeten verdeelt strekkende, evenals akkers, als hebbende geene bepaalde lengte, maar worden bij voetbreedte verhuurt en verkogt en dat heet in Gooyland 1 voet"
(6).
Zelfs was onduidelijk of een Maatland onder één of twee gemeenten behoorde. Naarden en Hilversum sloten in 1820 een overenkomst over de Hilversummer Hoogemaat. Hilversum verkreeg het gehele gebied, terwijl Naarden de Bouwvenen in Blaricum geheel in bezit kreeg. Zo kwam een einde aan het dubbel grondbelasting betalen door sommige ingelanden. Kort daarna, in 1824, werden de exclaves bij de dorpen Huizen en Blaricum gevoegd in ruil voor grond elders. Uitgedrukt in Rijnlandse morgen stond Naarden aan Blaricum af: 27 morgen bouwland (waaronder de Bouwvenen) en 43 morgen in de Maatlanden. Blaricum verkreeg ook het Laarder aangerecht en stond hiervoor bouwland af aan Laren. Na deze grondruil verkreeg iedere Gooise gemeente een aaneengesloten gebied, een noodzakelijke voorwaarde voor de invoering van het kadaster in 1832 (7). Uit de kadastrale opmetingen werd eindelijk duidelijk hoe groot de oppervlakte van ieders perceel in de Maatlanden was. Ook bleken de oude oppervlakte opgaven niet exact te herleiden tot een vaste eenheid, maar meer op een onnauwkeurige meting, of schatting te berusten. De problemen van de ingelanden verdwenen niet na de invoering van het kadaster, omdat de Gooise burgemeesters belast bleven met het beheer van ieders voormalige stads- of dorpsmaat. In het begin van deze eeuw begreep de burgemeester van Hilversum al niet meer waar hij het recht aan ontleende om schaarmeesters te benoemen voor de Hilversummer Hoogemaat en de Bijvank. De ruilverkaveling van de Maatlanden in 1937 maakte een einde aan een eeuwenoud en verouderd traditioneel beheer.

___________________________

Noten:

1. Streekarchief Hilversum, Collectie Perk, nr. 84, Stukken betreffende de Gooische Maatlanden en de Gooische Kade ca. 1370-1852.

2. Stadsarchief Naarden, Resolutieboek van Burgemeester en Adjunct Burgemeester en Raaden der Stad Naarden, OAN 37-1, dd 1714. Stukken betreffende het beheer van de Gooische Zomerkade, gelegen tussen Naarden en Eemnes, NAN 640, 1828-1870.Archief Stad en Lande van Gooiland, Gooische Zomerkade 1633-1927, Waterschap de Gooische Zomerkade 1927-1975, nrs. 262 en 359, Kaart 'Meenten, Gooische Zomerkade', schaal 1 : 5000 (situatie van vóór de ruilverkaveling van de Maatlanden)

3. Huizer Kring Berichten, 16e jrg.3-9-1995. Historische Kring Huizen.

4. Notitieboekje met de eigenaren van de maatlanden in het Gooi. In particulier bezit bij een inwoner van Huizen.

5. Naerdincklant, Gooische studies. Dr. A.C.J. de Vrankrijker. 1947

6. Stadsarchief Naarden, Brievenboek van Burgemeesters en wethouders, NAN 6,7 en 8, 1819-1826

7. Stadsarchief Naarden, Stukken betreffende de werkzaamheden van het kadaster, de kadastrale leggers, de opmetingen, e.d. NAN 486, 1816-1912. Proces verbaal der Grensregeling van Naarden 1824, met een 'Figurative schets van de grensscheiding tussen de gemeente Naarden en Huizen', OAN 127.6, aug. 1824.

_____________________

Oppervlakte maten voor grasland:

1 morgen a 8 hondt a 100 roe Gooische maat

1 morgen a 5 hondt a 120 roe Rijnlandsche maat

Oppervlake maten in de Maatlanden

1 dammet a 4 verrel a 75 roe Rijlandsche maat

1 dammet a 1 1/4 zwad a 12 voet

1 akker a 2 zwad a 12 voet

________________________________

Afbeeldingen:

1. Krijgspelkaarten van het Gooi en Eemland. Uitg. Stichting Vijverberg te Naarden. Kaartje van de Maatlanden uit 1908. Hierop de maatlanden Naardermaat t/m De Hoeven.

2. Kaartje van de maatlanden Huizer- en Laarder Aangerechten

3. Schematische tekening van vijf maaiers. uit: Natuurlijke Historie van Holland. door J. le Franq van Berkhey

________________________________________________________

Koptienden.

De van oorsprong kerkelijke tienden werden in Gooiland koptienden genoemd. De verschuldigde tiendheffing werd berekend en uitgedrukt in de inhoudsmaat kop.
De boer moest gewoonlijk 4 kop, oftewel een halve spint per schepel akkerland betalen, per morgen 20 kop ofwel 2 en halve spint. Soms week men van deze regel af. In Blaricum getuigde men in de 17de eeuw , dat er 18 kop betaald werd. Bij heideontginning in de 18de eeuw wordt bij het sluiten van akkoorden gesproken van 4 kop per morgen. Gesteld kan worden dat het gebruik was 20 kop, uitzonderingen daar gelaten. De oorspronkelijke heffing was de helft hiervan.Kop,

Spint, schepel, morgen waren zowel oppervlakte als inhoudsmaten.

__________________

Oppervlakte maten van akkerland:

1 morgen (9765 m2) a 5 schepel, a 4spint, a 8 kop, a 5 roe.

1 morgen is 800 roe Gooisch, echter 688 roe Rijnlandsch.

1 morgen is Rijnlandsch a 600 roe Rijnlandsch

1 akker is 1 schepel, ook wel morgen

1 bunder a 704 roe Rijnlandsch

____________

Inhoudsmaten graan en koren:

1 Last a 24 mud, a 4 schepel, a 4 spint, a 8 kop, a 4 roe,roy of verdels.

------------------------------------
Bron.

Nardincklant: Dr. A.C.J.deVrankrijker

F.J.J. de Gooijer ( eigen archief)

-------------------------------------

Startpagina:
http://gooijer.nl.jouwpagina.nl

-----------------------------------------------------




GOOISCHE OPPERVLAKTE EENHEDEN VOOR AKKERLAND


RHIJNLANDSCHE OPPERVLAKTE EENHEDEN T.B.V. AKKERS


Bouwvenen Blaricum met akkers B 761 t/m B 719. Percelen waren in het algemeen lang en smal.


Bussumer en Laarder Maat in gebruik als hooiland. De percelen waren hier zeer lang en smal.


Artikel links



Geplaatst op 25 september 2016 14:25 en 3945 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_

Er zijn nog geen reacties gegeven.